Rasayana : ayurvedische anti-agingtherapie

Even een vervolg op mijn bericht ivm de "7 dooddoeners van Aubrey de Grey".
Ayurvedische rasayana's werken m.i. wel degelijk in op deze 7 oorzaken van veroudering, maar doen dat indirect via ondersteuning en regeneratie van de zelfherstellende processen die eigen zijn aan elke vorm van leven. Dit is een wezenlijk verschil met de Grey's visie. Bij het toedienen van rasayana's gaat de mens niet tewerk als de ingenieur die ingrijpt in de machinerie van het leven, maar als de helper en ondersteuner van de natuurlijke fysiologische potentialiteit.
Het uiteindelijke doel van een rasayana is optimale voeding aanbrengen voor alle of specifieke weefsels en de weefsels daardoor beter laten functioneren en regenereren. Rasayana's werken daarvoor in op 3 belangrijke ayurvedische principes : op rasa, op agni en op de srota's.
● De essentie. De rasa dhatu is het eerste weefsel en vormt de basisvoeding voor alle daaropvolgende weefsels. Rasa dhatu voedt rakta dhatu, rakta voedt mamsa, mamsa voedt medha, medha voedt asthi, asthi voedt majja, en de majja dhatu voedt uiteindelijk de shukra dhatu. Uit shukra put de 'ojas' dhatu zijn voeding. Ojas is het principe dat een goede immuniteit en algemene gezondheid en vitaliteit schenkt aan lichaam en geest. Rasayana's voorzien supernutritie voor de rasa dhatu en geven aldus nieuwe sterkte (bala) aan het organisme.
● Biotransformatie. De aangebrachte nutriënten moeten kunnen worden omgezet in opneembare stoffen. Met de leeftijd wordt Agni echter onregelmatig en uiteindelijk zwakker. Rasayana's zijn er dan ook op gericht in elke levensfase een goede staat van Agni te herstellen, waardoor niet enkel de spijsvertering maar alle metabole processen worden geoptimaliseerd.
● Transport en communicatie. Met het voortschrijden van de leeftijd raakt ook de (micro)circulatie steeds verder verstoord (srotodushti). Om de optimale flow te herstellen tussen alle macro- en microstructuren in het lichaam is dus ook regelmatige reiniging van de srotamsi nodig, de grote en kleine lichaamskanalen die zorgen voor optimale aanvoer van essentiële voedingsstoffen tot in de cel, vervoer van alle noodzakelijke metabole stoffen, én optimale afvoer van alle intra- en extracellulair junkmateriaal.

Door de eeuwen heen ontstonden specifieke rasayana's voor elke leeftijdscategorie, voor rasa, agni en srota's, voor specifieke ziekten, voor welbepaalde weefsels, voor mentale zowel als fysieke weerstand, en voor elk constitutietype.

Groenten arm aan vitaminen en mineralen – Extra antioxidanten slikken?

Eergisteren gelezen in de Standaard Online : Groenten verliezen vitaminen. Men vermoedt dat vooral moderne bemestingstechnieken, nl. het injecteren van mest in de landbouwgronden i.p.v. 'bovengrondse' bemesting, onze groenten steeds minder voedzaam maken. Het onderzoek van de Nederlandse consumentenbond wees uit dat in volle grond geteelde groenten nog nauwelijks selenium bevatten, en dat de gehaltes aan andere mineralen/sporenelementen en bepaalde vitamines, essentiële nutriënten voor de biochemie van de mens, tot de helft lager liggen dan 20 jaar geleden.
Anders dan in Nederland bestaat in België niet de verplichting om mest in de bodem te injecteren, maar de techniek wordt toch volop toegepast. De mest doodt het microleven in de bodem, en mineralenevenwichten raken verstoord.
Op een zieke bodem groeien nutriëntenarme planten. Ondanks de overvloed en variatie aan voeding die we ter beschikking hebben, raken we met z'n allen steeds verder ondervoed. Niet in kwantiteit, maar in kwaliteit. Zelfs wie ver weg blijft van junk- en convenience-food, en overwegend 'gezond' eet, krijgt waarschijnlijk onvoldoende binnen van enkele belangrijke vitamines, mineralen en andere nutriënten om zijn/haar metabolisme in optimale conditie te houden.

In hetzelfde Standaard Online-artikel knoopt de auteur daar ook nog de bemerking aan vast dat vervangen van groenten en fruit door antioxidantvitaminen en -mineralen geen goed idee is, en hij/zij doet dat op basis van een (recent aangepaste) meta-analyse van 67 klinische studies waaruit bleek dat inname van vitamine A en E en betacaroteen zou leiden tot een 16% hoger risico op overlijden. Vitamine C bleek geen invloed te hebben op het overlijdensrisico, en met selenium daalde het overlijdensrisico met 9% (dat laatste vermeldt het artikel niet?). Toch even vermelden dat deze review op geweldig veel kritiek botst, niet enkel vanuit de supplementenindustrie (da's evident), maar ook vanuit de wetenschappelijke wereld. Lees alvast enkele commentaren op Nutraingredients.com.

Samenvatting van de betreffende studie.
Source: Cochrane Database of Systematic Reviews
2008, Issue 2. Art. No.: CD007176. DOI: 10.1002/14651858.CD007176.
"Antioxidant supplements for prevention of mortality in healthy participants and patients with various diseases"
Authors: G. Bjelakovic, D. Nikolova, L.L. Gluud, R.G. Simonetti, C. Gluud

De 7 dooddoeners - Aubrey de Grey

Na aankoop op eBay, vorige week uiteindelijk op mijn nachttafeltje geland : “Ending Aging” van Aubrey de Grey (2007). Na lectuur bericht ik nog wel wat ik ervan vond.
Aubrey de Grey is één van die omstreden exponenten van de huidige trends in anti-aging, Brits informaticus en biomedisch gerontoloog, en vroeger auteur van “The mitochondrial Free Radical theory of Aging”. Ouderdom is volgens hem een ziekte die kan bestreden worden. Hij beweert dat de fundamentele theoretische kennis om effectieve antiverouderingsbehandelingen te ontwikkelen beschikbaar is, en zijn levenswerk bestaat uit het definiëren, promoten en ontwikkelen van de specifieke technologieën nodig voor het omkeren van verouderingsverschijnselen, of, zoals hij ze noemt: “het geheel van de zich opstapelende neveneffecten van het metabolisme waaraan we uiteindelijk sterven”. Als we die allemaal tacklen, zouden we onze levensduur onbeperkt kunnen verlengen. Zijn werk wordt verguisd of de hemel in geprezen. Het is interessant even te kijken naar de 7 oorzaken die volgens de Grey tot veroudering en uiteindelijk de dood leiden:
1. Kankerveroorzakende (epi)mutaties in de celkern : veranderingen in het nucleaire DNA, de molecule die onze genetische informatie draagt, of aan eiwittten die binden aan het nDNA.
2. Mitochondriale mutaties . De mitochondriën zijn celcomponenten die instaan voor de energieproductie. Ze bevatten hun eigen genetisch materiaal en wijzigingen daarin tasten de celfunctie aan. Indirect leiden deze wijzigingen tot verschillende verouderingsverschijnselen.
3. Intracellulair junkmateriaal : onze cellen breken voortdurend eiwitten en andere moleculen af die nutteloos of schadelijk zijn geworden. Molecules die niet kunnen worden gemetaboliseerd worden als junk opgeslagen binnenin de cel. Atherosclerose, maculaire degeneratie, en neurodegeneratieve aandoeningen zoals de ziekte van Alzheimer houden hiermee verband.
4. Extracellulair junkmateriaal : schadelijke junkeiwitten kunnen zich ook buiten de cellen opstapelen. De amyloide plaques in de hersenen van Alzheimerpatiënten zijn een
voorbeeld hiervan.
5. Celverlies : sommige cellen in ons lichaam kunnen niet of slechts aan een heel laag tempo worden vervangen. Door dit mechanisme wordt bvb. het hart zwakker met de leeftijd, en ook de ziekte van Parkinson en bepaalde immuunaandoeningen kunnen erdoor worden verklaard.
6. 'Oude' cellen (cell senescence) : sommige cellen kunnen zich niet meer delen, maar anderzijds sterven ze ook niet. Ze beginnen echter foute dingen te doen, zoals het afscheiden van schadelijke eiwitten. Dit is de oorzaak van 'immuunveroudering' en diabetes type 2.
7. Crosslinking : cellen worden in weefsels samengehouden door speciale verbindingseiwitten. Crosslinking tussen cellen heeft te maken met het ontstaan van AGE's (advanced glycosylation endproducts, verbindingen van suikers met eiwitten en vetten). Als er teveel crosslinks ontstaan tussen de cellen van een weefsel, verliest dat weefsel zijn elasticiteit, flexibiliteit of transparantie, en ontstaan problemen zoals bvb. atherosclerose, nierschade en presbyopie.

De remedies die de Grey vooropstelt om elk van deze 7 'dooddoeners' aan te pakken, bevinden zich binnen de experimentele domeinen van de gentherapie, de stamceltherapie, de nanogeneeskunde, de regeneratieve geneeskunde, nog onontwikkelde medicijnen die op specifieke cellen inwerken, chemische immuunstimulatie, enz...allemaal maatregelen die stevig zijn ingebed in de heersende hypermaterialistische visie op leven en gezondheid. Het is een zeer mechanistisch-technologische benadering, waarin de mens wordt beschouwd als een machine waarvan de levensduur (oneindig) kan worden verlengd door regelmatige onderhoudsbeurten in de medische werkplaats, inclusief het plaatsen van welgekozen wisselstukken.

Sinds 2005 leidt Aubrey de Grey het SENS-project : Strategies for Engineered Negligible Senescence. Hij is ook mede-oprichter van de Methuselah Foundation, uitreikers van de Methuselah Mouse Prize, een geldprijs die wordt uitgereikt aan die researchers die erin slagen de levensduur van muizen in het lab het meest te verlengen. Aubrey de Grey is eveneens de uitgever van Rejuvenation Research : vrije toegang tot de volledige inhoud van het laatste nummer (feb. 2008) via deze link.

Probiotica en cytokines

Via Frank Twisk's site kwam ik op het spoor van Fins onderzoek naar de invloed van probiotica op de cytokine*-productie, nog relatief onontgonnen terrein in probiotica-research. Interessant, dacht ik, want binnen Sampraxis krijg ik, vooral van mensen met ME (een 'cytokine disease'), af en toe negatieve ervaringen te horen over hun experimenten met probioticasupplementen, variërend van 'geen effect' tot 'ik word er zieker van'. Voor anderen werken ze dan weer wel.
In het onderzoek – mede opgezet door Valio, o.a.bekend om hun LGG, een L. rhamnosus-stam - werden 11 bacteriestammen getest . Alle 11 apart induceerden ze wel degelijk de productie van welbepaalde cytokines, maar in combinatie verloren ze dat effect. Nu, als dit ook 'in vivo' klopt - de meeste voedingssupplementen zijn een combinatie van meerdere stammen – kan je je dus terecht afvragen hoe effectief ze zijn. Anderzijds, bij supplementen en functional foods met slechts één stam kan je je afvragen of je de delicate cytokinebalans in je lichaam niet naar de verkeerde kant doet overhellen.
Dit onderzoek gaat in de richting van wat ik al langer denk : probiotica zijn absoluut een goede zaak voor het immuunsysteem van relatief 'gezonde' mensen, maar mensen met immuunproblemen (ME, HIV/AIDS, auto-immuunaandoeningen allerhande, ernstige allergieën) leggen toch best de nodige voorzichtigheid aan de dag.
Goede, objectieve consumenteninformatie over probiotica vind je op Food-Info.net, een initiatief van Wageningen University. Nog wat extra informatie over het onderzoek en de rol van cytokines in de immunitaire Th1/Th2-balans vind je hier.

* cytokines : chemische boodschapperstofjes die vooral immuunresponsen bepalen

Weeral raak! Omega-3's en RA (reumatoïde arthritis)

't Is één van mijn stokpaardjes : correctie van het vetzuurmetabolisme bij chronische aandoeningen waarbij ontstekingsprocessen en pijn een rol spelen. (Dat geldt ook voor ME en fibromyalgie). Ik volg met arendsogen nieuw onderzoek over dit onderwerp dat beschikbaar komt. 5 dagen geleden publiceerde Rheumatology opnieuw een interessante studie (volledige tekst downloaden als pdf - 114k) waarin werd onderzocht of RA-patiënten hun inname van NSAID's (ibuprofen, diclofenac, e.a.) konden verminderen door extra inname van levertraancapsules. Dit is belangrijk onderzoek, want men weet dat langdurig gebruik van NSAID's (een meerderheid van de reumapatiënten slikt er behoorlijk wat van) flink wat schade kan aanrichten in het maag/darm- en hart/bloedvatenstelsel. Levertraan is, naast z'n behoorlijke gehaltes aan vitamine A en D, fosfor, jodium, ..., vooral een heel rijke bron van omega-3-vetzuren (EPA, DHA).
Resultaten : ja hoor, na 9 maand op een dagelijkse dosis van 10 g levertraan (ongeveer 2.2 g EPA/DHA) hadden bijna 40 % van de RA-patiënten hun NSAID-gebruik met meer dan 30% kunnen terugschroeven zonder dat hun ziekte verergerde. Bemoedigend.

B. Galarraga, M. Ho, H. M. Youssef, A. Hill, H. McMahon, C. Hall, S. Ogston, G. Nuki, and J. J. F. Belch - Cod liver oil (n-3 fatty acids) as an non-steroidal anti-inflammatory drug sparing agent in rheumatoid arthritis - Rheumatology, March 24, 2008; (2008) ken024v1.

Noot : In tegenstelling tot de viessmakende levertraan die vorige generaties kinderen met hele lepels moesten naar binnen wurgen, kan je nu bij je apotheek of reformwinkel of webwinkel terecht voor omega-3-supplementen op basis van visolie of levertraan in softgels (gelatinecapsules). Heel veel goeie merken verkrijgbaar. Makkelijk in te nemen. Wel aan de prijzige kant.
Als je 't op eigen houtje gaat slikken : hou je strikt aan de maximumdosering op de verpakking. Zeker je arts inlichten als je bloedverdunnende medicijnen inneemt!

Teveel verleden, teveel toekomst

Tjonge, hoe lijden we toch met z'n allen aan een gebrek aan levenskunst! Ons vermogen om in het moment zelf te leven, lijkt serieus te zijn aangetast. Al ben ik dan niet zo'n grote fan van Eckhart Tolle (mij net iets te wollig), in het onderstaande rijmseltje van zijn hand schuilt dan toch veel wijsheid :

Onbehagen, vrees, spanning, stress, zorgen,
allemaal vormen van angst;
worden veroorzaakt door een overmaat
aan toekomst en een tekort aan aanwezigheid

Schuldgevoelens, spijt, wrok, grieven, treurigheid,
bitterheid en elke vorm van niet kunnen vergeven;
worden veroorzaakt door een overmaat aan verleden
en een tekort aan aanwezigheid.

Doei!

Stressverlaging met Ashwagandha

Ik sta eigenlijk versteld hoe weinig Ashwagandha bij het grote publiek bekend is. Het is een middel dat ik dikwijls aanraad bij stressproblemen van allerlei aard. Het is makkelijk verkrijgbaar (apotheek, therapeut, reformwinkel, webwinkel), niet duur, veilig en efficiënt. Zorg er wel voor dat je een goed merk (geregistreerd voedingssupplement) koopt. (voor België : mét een NUT-nummer). Niet innemen tijdens de zwangerschap, niet combineren met alcohol of andere middelen met een sederende werking op het centrale zenuwstelsel. Liefst met je arts overleggen als je andere medicatie inneemt.

Hieronder een uittreksel uit een artikel van mij over rasayana's* (Ayurveda Actueel, Den Haag, 2007)

"...Ashwagandha (Withania somnifera) of 'Indische ginseng' zoals hij ook wel wordt genoemd, is een plant met adaptogene werking, d.w.z. hij ondersteunt lichaam en geest om zich beter aan te passen aan stressfactoren van allerlei aard, zoals ziektekiemen, emotionele spanningen, chemische stress, enz.... Door de balancerende werking op alle belangrijke lichaamsfuncties, maakt ashwagandha je immuunsysteem sterker en je uithoudingsvermogen groter. Ook bij angst en nerveuze uitputting is Ashwagandha een goede keus. Het is een vata-verlager bij uitstek, en ouderen hebben er dus extra baat bij. (...) Het heeft ook een bloeddrukregulerende werking. Ashwagandha vergroot tevens het cognitieve vermogen : informatieverwerking, geheugen en concentratievermogen varen er wel bij. De anti-agingwerking van ashwagandha werd o.a. aangetoond door zijn vermogen tot het verhogen van lichaamseigen antioxidatieve verbindingen zoals glutathionperoxidase, catalase en superoxidedismutase. Extracten van ashwagandha bevatten een hoog gehalte aan bepaalde alkaloiden, nl. withanoliden, waarvan men weet dat ze werken als precursoren voor de aanmaak van hormonen. Ashwagandha heeft een mild kalmerende werking op het centrale zenuwstelsel, dus vermijd je best gelijktijdig gebruik van alcohol, kalmeermiddelen en angstremmers. Ashwagandha is een belangrijk bestanddeel in Cerebex, een complexpreparaat met zenuwsterkende werking.
Ashwagandha churna (poeder), 2 maal daags een koffielepel na de maaltijd, kan worden ingenomen met rietsuiker of boter. De beste anupana (het 'afleversysteem') is warme melk, maar water kan ook. Capsules met een mix van gewoon poeder en extractpoeder (ashwagandha vishisht, met een iets sterkere werking) zijn eveneens te verkrijgen..."

*rasayana : ayurvedische anti-agingtherapie