sampraxis

Boswellia Serrata : Wierookhars als geneesmiddel door de eeuwen heen

2010-01-06T12:19:00.006+01:00

Het is vandaag Driekoningen. Eén van de kostbare geschenken die de 3 Wijzen uit het Oosten - Caspar, Balthazar en Melchior, zoals ze later werden genoemd - aan het Kindeke Jezus overhandigden was wierook. Zie hierover ook mijn vorige post over het moderne geneeskundige gebruik van wierook, mirre en goud.
Over Boswellia serrata of Indiase wierook schreef ik een 3-tal jaar geleden een stukje, als onderdeel van een examen als ayurvedist:

(Linda Vansteenwinckel, juni 2006)
Botanische naam : Boswellia serrata
Plantenfamilie : Burseraceae
Nederlandse naam : Indische wierookboom (Engels : Indian Frankincense)
Gebruikt plantendeel : gomhars (wordt ook 'Olibanum' genoemd, het belangrijkste bestanddeel van wierook)
Sanskrit/Hindi : Sallaki, gomhars = Salai Guggul of Salai Guggal
Belangrijkste werking : anti-inflammatoir, analgetisch, anti-bronchoconstrictie
Belangrijkste actief bestanddeel : boswellinezuren (boswellic acids)
Typische toedieningsvorm : capsules of tabletten met gestandaardiseerd droogextract met 35 à 70% boswellinezuren
Typische dosering : 250 à 750 mg van een 70%-extract dagelijks

Herkomst
Indische wierook wordt geleverd door Boswellia Serrata, een kleine boom of struik die vooral gedijt op dorre gronden met een specifiek mineralengehalte in het noordoosten van India. De in het westen best bekende wierooksoorten zijn afkomstig van andere Boswellia-soorten zoals Boswellia sacra en Boswellia carterii, dit zijn de zeer aromatische Afrikaanse en Arabische wierooksoorten. Naast het branden van wierook voor geestverheffende doeleinden in vele culturen ter wereld wordt wierookharsextract in oost en west ook medicinaal toegepast.

Oogst en bereiding
Bij de bereiding van een Boswellia droogextract vertrekt men niet van de verse plantendelen maar wel van het gomachtige exsudaat uit inkervingen in de ontschorste stam. Dit wordt aan de zon of kunstmatig gedroogd tot een hars. Deze stof is wat men 'olibanum' heet, het hoofdbestanddeel van wierook. Heden ten dage bereidt men voor medicinale toepassingen vanuit deze grondstof een droogextract in poedervorm, dat wordt gestandaardiseerd op een welbepaald gehalte aan actieve bestanddelen.

Bekend gebruik in de vroege oudheid
De vroegste vermelding van het medicinale gebruik van wierookhars vindt men terug in de Ebers-papyrus uit het oude Egypte van de 17de eeuw voor Christus. In dit praktische handboek voor artsen staat een recept van gestampte wierook met honing, dat, als je het kauwt, voor een frisse adem zorgt. Egyptische vrouwen gebruiken dit recept tot op de dag van vandaag. In het vroege Perzië zetten artsen wierookbereidingen in tegen zomersproeten, pokkenlittekens en hondsdolheid. De oude Arabische artsen kenden meer dan 80 medicinale bereidingen met wierook, o.a. tegen wondroos. Wierookdampinhalatie hielp bij rhinitis, of ze schreven wierookbast en -hars voor als antibraakmiddel of als bloedstelpend middel. In het oude China werden met wierookbereidingen ook huidaandoeningen behandeld, waaronder melaatsheid.

Wierook bij Hippocrates
De gezaghebbende artsen Hippocrates, Celsus, Galenus en Dioscorides uit de Grieks-Romeinse periode pasten wierookhars en -bast toe in allerlei varianten : als zalf zetten ze het in tegen brandwonden en vorstletsels, en bij psoriasis en wratten, als poeder desinfecteerden ze er wonden mee en stelpten ze bloed. Wierookspoelingen werden ingezet bij constipatie, dampinhalatie werd aangeraden bij bronchitis, wierookwater om te gorgelen bij amandelontsteking, en omslagen met wierook bij pijnen. Inwendig gebruik werd beschouwd als wormafdrijvend en stopte diarree.

Wierook in de Ayurvedische teksten
In de Charaka Samhita worden het hars en de bast van de wierookboom ternauwernood vermeld. Het is pas in de veel latere maar belangrijke Bhava Prakash(14de E), dat men concretere verwijzigingen vindt naar het medicinaal gebruik van Boswellia : zie de twee sutra's hieronder. In de Dhanvantari Nighantu, een medisch lexicon met uitgebreider beschrijvingen van stoffen en hun werkingen, vinden we alle heden ten dage bekende gezondheidseffecten van wierookhars terug, en nog enkele meer. Wierookhars is volgens de Dhanvantari Nighantu nuttig bij volgende ziektebeelden : zweren, tumoren, jicht, borstcystes, diarree, aambeien, asthma, bronchitis, chronische laryngitis, geelzucht syphilis en huidaandoeningen, baarmoederontstekingen, dysenterie, teelbalontstekingen, hoest, stomatitis en arthritis.

Uittreksel uit de Bhava Prakasha Nighantu (14de eeuw)<

Sutra 22
“Sallaki is voeding voor olifanten en afkomstig van het rijkelijk vloeiende, geurige voedingssap van de wierookboom. Deze lost (produceert) zijn hars, rijkelijk stromend, een (genees)krachtig sap.”

Sutra 23
“Sallaki is wrang en koelend, en geneest slijmerige ontstekingsdiarree (in bredere zin ook andere ontstekingsziekten van de slijmhuid, zoals bronchitis, arthritis of witte vloed, die met een overmaat aan pitta (ontsteking) en shlesma (slijm, oedeem) te maken hebben).
Het geneest bloedingen (ook ontstekingsbeelden in het bloed) en wonden, is opwekkend, brengt naar buiten en naar boven (bevordert het ophoesten), sterkt de stem en is opbouwend voor lichaam en geest.”

Wierook in het Cruydtboek van Dodoens uit de 17de-eeuwse Nederlanden
Onder het hoofdstuk 'Beschrijvinghe van de Droghen - Indiaensche ende andere Vremde Cruyden” vertelt Dodoens ons ook een en ander over de 'Wieroock-boom, ende Wieroock'.
Wierook zelf (Olibanum) wordt zo beschreven : 'Wieroock, segt Galenus, verwarmt tot in den tweeden graed/ende drooght in den eersten, ende is een weinig samentreckende: maer den witten en heeft soo merckelijke samentreckinghe niet.' Verderop wordt wierookschors beschreven als 'merckelijck samentreckende' (= adstringens, wrang), 'daarom drooght hij seer', 'tot in den tweeden graed' (= tamelijk sterk drogend), 'luttel scherpigheydt' (bijna geen scherpte), en omwille van die eigenschappen wordt hij gebruikt tegen ' 't bloet spouwen', 'weeckheydt van de mage/buyckloop', enz...

Gelijklopende indicaties door de eeuwen heen
Uit dit overzicht van oude medische geschriften blijkt duidelijk dat, ondanks de enorme geografische en tijdsverschillen, Boswellia steeds werd ingezet voor gelijkaardige indicaties: bloedstelping, catarrhe, bronchitis, maag-darmstoornissen met ontstekingsbeeld, infectieziekten, verwondingen en 'jicht' (de ouden bedoelden met deze term waarschijnlijk allerlei reumatische aandoeningen en ontstekingen,...). Zeer opvallend is ook het historische (in- en uitwendige) gebruik bij velerlei goed- en kwaadaardige tumoren.

De herontdekking van Boswellia als geneeskrachtige plant
Aan het begin van de 20ste eeuw verdween wierook tijdelijk als geneesmiddel uit de kruidenboeken. De heropleving van Ayurveda zorgde voor een herontdekking van de weldaden van Boswellia Serrata, niet in het minst in het westen. Sinds een 15-tal jaar wordt Boswellia Serrata extract dan ook intensief onderzocht : de bevindingen van deze moderne research bevestigen grotendeels de werkzaamheid van Boswellia Serrata tegen verschillende ontstekingspathologieën.

Fytochemie en biologische activiteit vanuit westers perspectief*
Enkele van de biochemische werkingsmechanismen zijn intussen goed bekend. Het belangrijkste actieve bestanddeel in het droogextract van wierookhars zijn de boswellinezuren (boswellic acids). Hun anti-inflammatoire werking wordt toegeschreven aan de inhiberende functie die ze uitoefenen op het 5-lipoxygenase, een sleutelenzym in de omzettingspathway vanuit arachidonzuur naar de ontstekingsbevorderende leukotriënen, zonder dat ze daarbij andere enzymatische omzettingen beïnvloeden. Boswellic acids blokkeren dus de biosynthese van leukotriënen. Vooral bij reumatische ontstekingen, bij colitis ulcerosa en bij de ziekte van Crohn is er sprake van een overmatige biosynthese van leukotriënen, en de effectiviteit van Boswellia Serrata voor deze specifieke indicaties is dan ook het best onderbouwd in humane klinische studies.
Ook bij de vorming van sommige hersentumoren (astrocytoom en glioblastoom) is er sprake van een ontsporing van de leukotriënenproductie. Hier vermindert Boswellia Serrata in sterke mate het aanwezige hersenoedeem, en in enkele gevallen was er zelfs een tumornecrotiserend effect. Een mogelijke bijkomende biochemische verklaring voor het laatste zouden het topoisomerase I en II zijn die ook door boswelliazuren geremd worden. Deze enzymen spelen een belangrijke rol bij mutageniciteit.
Boswellia serrata bevat ook quercetine, een bioflavonoide dat een via een meer algemene anti-oxidatieve werking ook ontsteking vermindert.
Ook een aantal andere ziektebeelden zoals psoriasis, multiple sclerose, allergische aandoeningen en de ziekte van Alzheimer, reageren in individuele gevallen op een behandeling met boswellia-extract, maar hiervoor zijn nog geen betrouwbare klinische studies voorhanden.
Ook in de diergeneeskunde wordt Boswellia sinds enkele jaren met succes ingezet, bvb. bij renpaarden met gewrichtsontstekingen.
Boswellia zou ook het human leukocyte elastase (HLE) blokkeren dat een rol speelt bij de pathogenese van emfyseem. HLE stimuleert ook mucusvorming, en dat opent misschien extra mogelijkheden voor behandeling van mucoviscidose, chronische bronchitis en asthmatische aandoeningen.

In tegenstelling tot de veel gebruikte NSAID's vertoont Boswellia serrata bij de aangeduide dosering geen bijwerkingen op gastro-intestinaal niveau.

*uitgebreide referenties ter beschikking : humane klinische studies, dierenstudies, farmacodynamiek, analytische chemie, farmacokinetiek, genetica en moleculaire biologie,...

Eigenschappen en werking vanuit ayurvedisch perspectief.
In de ayurvedische literatuur wordt boswelliahars beschreven als adstringent, stimulerend, koortswerend, antiseptisch, pijnstillend en bloedzuiverend. Toepassingsgebieden zijn vooral reumatische aandoeningen en chronische long- en darmziekten.
De overheersende smaak is wrang, maar het bevat, zoals de andere gugguls, zeker ook delen bitter, scherp en zoet. De virya is hoofdzakelijk koelend, en de vipaka vooral scherp.
Bij boswelliaharsextracten is het echter de prabhava die de hoofdrol speelt : de ontstekingsremmende werking door de blokkering van het 5-lipoxygenase. De prabhava onderwerpt hier rasa, virya en vipaka.
In die zin kan salai guggul worden ingezet bij vata-, pitta- en kapha-aandoeningen. Bij amavata werkt salai anti-reumatisch, ontstekingen van het pitta-type worden getemperd, en bij kapha wordt bronchoconstrictie getemperd en overmatige slijmvorming gedroogd.
Salai kan worden ingezet bij zowel acute als chronische ontstekingen en wordt zeer goed verdragen.
Aangezien er geen bijwerkingen zijn, kan het, in tegenstelling tot klassieke ontstekingsremmers, gedurende langere tijd worden gebruikt. Enkel in heel zeldzame gevallen worden brandend maagzuur en warmtesensaties in handen en voeten vastgesteld. Tijdens zwangerschap is voorzichtigheid geboden.

Enkele hedendaagse formuleringen
Ayurvedisch :
in combinatie met Trifalapoeder
in combinatie met curcumin (curcuminoide uit geelwortel)
Gemengd :
in combinatie met glucosamine en chondroitine (kraakbeenbescherming)
in combinatie met Zingiber Officinale, Spiraea, Ribes Nigrum, Origanum vulgare, Viola tricolor en MSM-methylsulfonylmethaan (algemene antioxidantformule tegen vrije radicalenschade)
uitwendig : in zalf voor topische toepassing bij arthritis

Goud, mirre en wierook in de geneeskunde – Modern medisch gebruik van de Driekoningengeschenken

2010-01-06T00:26:00.005+01:00

Deze tekst is een vertaling van een (origineel engelstalig) artikel van de Finse medisch journaliste Maija Haavisto, met wie ik kennismaakte op Twitter (volg DiamonDie). Maija Haavisto is tevens de auteur van het bij ME-patiënten welbekende boek “Reviving the Broken Marionette, Treatments for CFS/ME and Fibromyalgia”

Het bijbelverhaal gaat dat de Drie Koningen of Wijzen uit het Oosten aan het kindje Jezus goud, mirre en wierook als geschenk gaven. Deze 3 stoffen zijn nog steeds van betekenis in de geneeskunde.

De meeste westerse kristelijke kerken vieren op 6 januari de Epifanie of het bezoek van de Drie Wijzen uit het Oosten of de Drie Koningen. Volgens het Nieuwe Testament schonken zij aan Jezus goud, mirre en wierook. Er bestaan meerdere theorieën over de juiste betekenis van deze dure en waardevolle geschenken. Hoe het ook zij, zowel goud, mirre als wierook hebben een medische betekenis. En 2 eeuwen na de Epifanie worden nog steeds nieuwe medische toepassingen ontwikkeld. In het bijzonder worden zij ingezet bij de behandeling van reumatische en autoimmuunaandoeningen.

Goud
Goud-zouten (zoals auranofin, aurothioglucose, en verschillende natriumzouten van goud – niet allemaal echte zouten) zijn vooral bekend voor het gebruik bij rheumatoïde arthritis. Soms worden zij ook ingezet bij de behandeling van andere autoimmuunziekten zoals psoriatische arthritis, systemische lupus erythematosus (lupus, SLE), en IBD (ontstekingsaandoeningen van het spijsverteringskanaal zoals de ziekte van Crohn en ulceratieve colitis).
De juiste werking van goud bij deze aandoeningen begrijpt men niet helemaal, maar heeft wellicht te maken met het temperen van het immuunsysteem en de ontstekingsrespons, zoals dat ook het geval is voor andere medicijnen voor de behandeling van autoimmuunziekten.
Auranofin zou ook enkele antikankereigenschappen hebben. Er zijn studies die aantonen dat de stof apoptose (de geprogrammeerde celdood) induceert in verschillende soorten kankercellen, o.a. bij baarmoederkanker en leukemie.

Mirre
Mirre is een hars dat wordt verkregen door het indrogen van het sap van bomen van de Commiphora-genus, vooral Commiphora myrrha. Historisch werd de stof gebruikt als wierook, in parfums, in zalfoliën en bij het balsemen. Studies wijzen uit dat mirre ontstekingsremmende, (lokaal) pijnstillende, en spierontspannende activiteit vertoont.
Van oudsher wist men dat mirre een sterk antisepticum is. Het werkt zowel antibacteriëel als antischimmel. Recent kreeg mirre ook heel wat aandacht als een mogelijke behandeling bij schistosomiasis (bilharzia), een parasitaire infectie die miljoenen mensen treft, maar uiteindelijk bleek de effectiviteit laag te zijn.
In Arabische landen wordt mirre gebruikt ter behandeling van diabetes, hoewel dit niet met klinische studies kon onderbouwd worden. Toch is het mogelijk dat mirre de glucosetolerantie verbetert. Een recente studie bij ratten wees op cholesterolverlaging, maar studies op mensen werden niet uitgevoerd.
Mirre wordt ook gebruikt in volksgeneeskundige tradities zoals de Chinese geneeskunde en in Ayurveda. Regelmatig wordt het gebruikt tesamen met wierook.

Wierook
Wierook stond in hoog aanzien in de bijbelse tijden. De meeste wierook wordt gemaakt van de harsen van bomen uit de Boswellia-genus, en wordt ook 'olibanum' genoemd. De damp van brandende wierook verjaagt muggen, wat heel nuttig zou kunnen zijn bij de preventie van ziekten die door muggen worden overgebracht, zoals malaria. Maar er zijn ook bereidingen voor orale toepassing. Vooral Indiase wierook of Boswellia serrata staat volop in de belangstelling, nadat de effectiviteit kon worden aangetoond bij de behandeling van verschillende chronische aandoeningen, van de ziekte van Crohn tot osteoarthritis. Boswellia heeft anti-inflammatoire, antibacteriële, antidepressieve en anxiolytische (angstremmende) eigenschappen. Het zou zelfs helpen de huid te verjongen.

References
Marzano C, Gandin V, Folda A, et al. Inhibition of thioredoxin reductase by auranofin induces apoptosis in cisplatin-resistant human ovarian cancer cells. Free Radic Biol Med. 2007 Mar 15;42(6):872-81.

Kim IS, Jin JY, Lee IH, et al. Auranofin induces apoptosis and when combined with retinoic acid enhances differentiation of acute promyelocytic leukaemia cells in vitro. Br J Pharmacol. 2004 Jun;142(4):749-55.

Amoudi et al. Hypocholesterolemic effect of some plants and their blend as studied on albino rats. International Journal of Food Safety, Nutrition, and Public Health. 2009;2(2):176

Dolara P, Corte B, Ghelardini C, et al. Local anaesthetic, antibacterial and antifungal properties of sesquiterpenes from myrrh. Planta Med. 2000 May;66(4):356-8.

Barakat R, Elmorshedy H, Fenwick A. Efficacy of myrrh in the treatment of human Schistosomiasis mansoni. Am J Trop Med Hyg. 2005 Aug;73(2):365-7.

Moussaieff A, Mechoulam R. Boswellia resin: from religious ceremonies to medical uses; a review of in-vitro, in-vivo and clinical trials. J Pharm Pharmacol. 2009 Oct;61(10):1281-93.

Read more at Suite101: Gold, Myrrh and Frankincense in Medicine: Modern Medical Uses of The Three Wise Men's Epiphany Gifts http://autoimmunedisease.suite101.com/article.cfm/gold_myrrh_and_frankincense_in_medicine#ixzz0bmiYRpLy

Kanttekeningen door Nancy Klimas bij het recent opnieuw belichte verband tussen ME/CVS en retrovirusinfectie (XMRV).

2009-10-18T16:47:00.006+02:00

In de blogrubriek “Consults – Experten in de frontlinie van de geneeskunde” van de New York Times van 15.10.2009 werden een aantal vragen van lezers over ME/CVS - meer bepaald over de recent ontdekte link met het retrovirus XMRV - beantwoord door Nancy Klimas. Het artikel bevat genoeg interessante elementen voor een vertaling.

http://consults.blogs.nytimes.com/2009/10/15/readers-ask-a-virus-linked-to-chronic-fatigue-syndrome/

Lezersvragen : Een virus gelinkt aan het chronischevermoeidheidssyndroom.
Denise Grady, wetenschapsjournalist voor The New York Times, onderzocht recent de link tussen een recent ontdekt virus genaamd XMRV en het chronischevermoeidheidssyndroom, in “Is een virus de oorzaak van vermoeidheidssyndroom?”. Op de Consults blog beantwoordden wetenschappers en artsen van de International Association for Chronic Fatigue Syndrome (IACFS), een vereniging van 500 biomedische en gedragsprofessionals, lezersvragen over CVS.
Hieronder beantwoordt Nancy Klimas, actief in het bestuur van de organisatie, vragen over het recent ontdekte retrovirus en de klinische zorg bij CFS. Dr Klimas is directeur van de afdeling immunologie van de University of Miami School of Medicine en directeur research voor het klinisch onderzoek naar AIDS/HIV aan het Miami Veterans Affairs Medical Center. Lees ook Fred Friedberg's antwoorden op gedragsgerelateerde vragen in “Behavioral Treatments for Chronic Fatigue Syndrome”.

Is het chronischevermoeidheidssyndroom besmettelijk?
Vraag: Ik heb 25 jaar CFIDS. Als het een virus is, is het besmettelijk? Hoe wordt het overgedragen? Ik ben nu bezorgd dat ik anderen zou besmetten. Dank je. (Nona)
Antwoord van dr. Klimas: Over het algemeen worden retrovirussen niet verspreid via de lucht of druppeltjes, maar worden ze overgedragen via seksueel contact, verticaal (van moeder op foetus) of door bloedtransfusie. Uit wat we leerden over andere retrovirussen is het duidelijk dat de hoeveelheid virus van belang is, en dat mensen met lage hoeveelheden circulerende virussen niet zo besmettelijk zijn als mensen met hoge niveau's van het virus in het bloed. Van XMRV, het retrovirus dat recent werd gevonden bij veel patiënten met CVS, hebben we niet genoeg informatie om te beoordelen hoe besmettelijk het kan zijn.
Altijd als de mogelijkheid van seksuele overdracht wordt geopperd, worden mensen ongerust dat zij op een of andere manier verantwoordelijk zijn voor het infecteren van hun seksuele partners. Dit is een mogelijkheid, maar het is belangrijk te onthouden dat vele infecties afkomstig zijn van over-over-grootouders en generaties lang blijven bestaan als latente infecties, of als infecties afkomstig van vroege seksuele contacten met om het even welke partner in een reeks van partners. We weten dat het niet zo vaak voorkomt dat beide partners CVS ontwikkelen. En hoewel moeder-op-kind overdracht van CVS kan gebeuren, komt het toch weinig voor.
Het is duidelijk dat een aantal factoren het risico op CVS verhogen: de genetische opmaak, de immuunfunctie, de ernst van de oorspronkelijke infectie, om er maar een paar te noemen. Gewoon worden blootgesteld aan, of zelfs besmet te worden met, een virus, betekent niet dat de persoon ziek wordt. We weten zelfs niet of besmetting met XMRV werkelijk ziekte veroorzaakt, of dat het één van die verschillende gereactiveerde virussen is (zoals HHV-6, EBV en enterovirus) die in verband worden gebracht met CVS.
Het is belangrijk deze nieuwe bevindingen over het XMRV-virus niet meer belang toe te kennen dan als een opwindende nieuwe ontwikkeling. We hebben bevestigende studies nodig, en daarna studies om te kijken of het virus bijdraagt tot de oorzaak van het ziek blijven en de symptomen. Het goede nieuws is dat, als XMRV gelinkt is met CVS, er al vele antivirale medicijnen bestaan, al getest op veiligheid bij HIV, die virale replicatie kunnen tegengaan. Dit soort studies kan snel worden opgezet.

Bestaat er een bloedtest voor het 'CVS-virus'?
Vraag: Bestaat er een specifieke test, een bloedtest of een andere, om uit te maken of een persoon geïnfecteerd is met het XMRV-virus? (Beau Brincefield)
Antwoord van dr Klimas: De test voor XMRV waarover werd bericht wordt momenteel enkel gebruikt in een onderzoeksomgeving. Een uitspraak van de researchdirecteur bij het Whittemore-Peterson-instituut, die betrokken was bij de recente ontdekkingen, werd aangehaald: zij zouden een commerciële test aan het ontwikkelen zijn die beschikbaar zou zij 'binnen enkele weken'. Verschillende andere commerciële laboratoria zijn ook tests aan het ontwikkelen.
Enkele belangrijke punten. Ten eerste : antilichamentests vertellen of je werd blootgesteld aan een virus, en niet of je momenteel een actieve infectie hebt. Ten tweede, de techniek die bekend is als PCR-bepaling meet iets wat 'virale belasting' wordt genoemd ; de test is bedoeld om na te gaan of er actief replicerend virus aanwezig is, dan wel latent (inactief) virus. Dit kan allebei nuttig zijn bij dit nieuwe virus, maar we hebben er enkel toegang toe in een onderzoeksomgeving.
Een andere manier om uit te vinden of je geïnfecteerd bent is via een viruskweek. De recente studie gepubliceerd in Science maakte gebruik van zowel viruskweken als PCR-bepalingen.

Lichaamsoefeningen en CVS
Vraag: Ik was een zeer actief iemand en hield van sporten. Toen kreeg ik één of andere infectie. Uiteindelijk, na bezoek aan verschillende artsen en gezondheidsprofessionals, kreeg ik de diagnose CVS. Intussen heb ik het wat makkelijker om ermee om te gaan. Ik probeer rustperiodes in te bouwen gedurende de dag. Ik zou graag opnieuw sporten, maar ik voel er mij achteraf zo ziek van en mijn spieren doen dan zo'n pijn. Heeft u enig advies? Moet ik doorduwen en opnieuw proberen sporten? Ik vind het zo al moeilijk genoeg om bij te blijven op school en het normale lopen dat je al dagelijks moet doen... Ik wil niet wegblijven van school. (Pat)
Antwoord van dr Klimas: De meeste CVS-patiënten hebben er baat bij om hun lichaamsoefeningen in korte stukjes op te delen, dan een korte rustperiode in te bouwen, en dan opnieuw te proberen. Het is zeker zo dat 'doorduwen' je kan doen 'crashen' en een herval kan dagen of zelfs weken duren. Aan mijn patiënten raad ik de 5-minuten-regel aan: vijf minuten oefenen, dan vijf minuten platliggen, dan opnieuw 5 minuten oefenen, en zo op de duur telkens met een extra 5 minuten opbouwen.
Als je al wat meer oefening aankan dan dit, probeer dat dan, daarna bouw je pauze in, en probeer dan opnieuw. Het is ook zo dat CVS-patiënten wel beter soepelheids- en weerstandsoefeningen (stretching, trainen met gewichten) verdragen. Omdat CVS-patiënten meer vatbaar zijn voor bloeddrukschommelingen tijdens het trainen, verdragen zij aërobe oefeningen het best in liggende houding – zwemmen, fietsen op een ligfiets,...dat soort dingen.

Kan ik mij als vrijwilliger opgeven voor een studie?
Vraag: Ik verwijs graag naar posting 25, en zou willen weten wanneer en hoe men zich als vrijwilliger kan opgeven voor een geneesmiddelenonderzoek? Dank voor uw hulp. (Sally)
Antwoord dr Klimas: Er zijn geneesmiddelen- en andere studies lopende overal in de Verenigde Staten en wereldwijd die deze aandoening en mogelijke behandelingen onderzoeken. Onderzoekers aan het Whittemore Peterson-instituut en elders plannen momenteel antivirale studies gebaseerd op de recente onderzoeksontwikkelingen. Ik zou vooral deze 3 websites bekijken — International Association for CFS/ME, CFIDS Association of America, en Whittemore Peterson Institute for Neuro-Immune Disease - voor verdere ontwikkelingen.
Werd er jaren geleden een CVS-virus ontdekt?
Vraag: In de vroege jaren '90 ontdekte dr Elaine DeFreitas aan het Wistar Institute in Philadelphia een nieuw menselijk retrovirus (nauw verwant aan HTLV-2, met eigenschappen die deden denken aan het Spuma-virus) in CFIDS-patiënten. Dit werd daarna bevestigd door 2 andere prominente onderzoekers (en een commerciëel laboratorium). Dr DeFreitas was bijna rond met het in kaart brengen van het genoom en publiceerde een goed uitgewerkte bijdrage in een toptijdschrift. Toen beschadigden de CDC en NIH haar reputatie omdat haar opvattingen niet strookten met hun stellige beweringen dat CFIDS psychoneurose was. Niemand anders volgde dit op uit angst dat hun carriere eveneens zou worden verwoest. Dit werd gedetailleerd uiteengezet in het opzienbarende boek 'Osler's Web'. Gaat het hier om hetzelfde virus als het 'nieuwe' XMRV? (Justin Reilly)
Antwoord dr Klimas: Dr DeFreitas heeft opzienbarend werk verricht en zou moeten gefeliciteerd worden voor haar vroege resultaten die wezen in de richting van retrovirusinfectie bij CVS. Sindsdien ging de technologie met rasse schreden vooruit, wat onderzoekers nieuwe mogelijkheden geeft om te zoeken naar virussen die nog moesten worden geïdentificeerd in 1990-92, incl. het XMRV-virus.
Er werden ook nieuwe antivirale medicijnen ontwikkeld die effectief zouden kunnen zijn om dit type infectie in bedwang te houden. We begrijpen nu ook veel meer over de toxiciteit en het veilig gebruik van deze medicijnen.
Ik feliciteer het Whittemore Peterson Institute voor hun uitstekende werk. Ik ben ook verheugd voor Elaine vandaag. Ik zou ook aan de patiënten willen vragen nog iets meer geduld te hebben zodat onderzoekers het soort klinische studies kunnen opstellen en uitvoeren die kunnen uitwijzen of dit virus een spilfunctie heeft bij langdurige ziekte.

Verbanden tussen HIV en XMRV?
Vraag: ik vond de vergelijking met HIV (en dit enkel en alleen omdat het ook om een retrovirus gaat) onnodig alarmerend, en erger, het soort sensatiezoeken dat eerder thuishoort in de tabloids. Voor zoverre ik het begrijp... is het verband tussen beide hoogstens zwak en veralgemenend.
Het maakt mij boos dat de vergelijking met HIV helemaal uit zijn context wordt gehaald ; er zijn meerdere retrovirussen waarvan niet geweten is of ze eigenlijk enige ziekte veroorzaken. Dit virus vergelijken met het meest bekende en gevreesde virus, is simplistisch en ronduit onjuist. We mogen niet vergeten dat retrovirussen er altijd geweest zijn in de geschiedenis van de mensheid, en, terwijl sommige niet ziekmakend zijn, zijn de meeste niet zo extreem als HIV.
Het virus vergelijken met HIV crëert onnodige ongerustheid en lijden voor mensen die al af te rekenen hebben met een moeilijke ziekte. De vergelijking is nutteloos buiten de context, en verschaft de lezer geen nuttige informatie.
Ik vraag dat u nadenkt over de morele gevolgen van uw slordige vergelijking – de horror en angst bij die mensen die misschien denken dat het even ziekmakend is als HIV, en bij diegenen die vrezen misschien anderen te besmetten. (David)
Antwoord dr Klimas: U heeft daar een punt. Dit is één studie, waarvan de resultaten moeten gevalideerd worden, en de volgende studie kijkt naar behandelingsmogelijkheden. En u heeft gelijk, sommige retrovirussen lijken goedaardig, terwijl andere ziekmakend zijn.
Maar ik hoop dat u niet bedoelt dat CVS-patiënten niet even ziek zijn als HIV-patiënten. Mijn HIV-patiënten zijn er meestal goed aan toe na 3 decennia intens en uitstekend onderzoek en miljarden aan investeringen. Veel van mijn CVS-patiënten echter zijn verschrikkelijk ziek en kunnen niet werken of bijdragen tot de zorg voor hun gezin.
Ik verdeel mijn klinisch werk tussen de 2 ziekten, en ik verzeker u dat, als ik kon kiezen tussen de 2 ziekten (in 2009), dat ik dan liever HIV zou hebben. CVS, dat een miljoen mensen treft in de VS alleen, krijgt maar een kleine fractie toebedeeld van de beschikbare researchdollars.
Ondanks deze beperkingen werden er belangrijke inspanningen gedaan om de oorzaak te begrijpen en effectieve behandelingen te ontwikkelen. Het Whittemore-Peterson-instituut zou in de bloemetjes moeten worden gezet voor hun uitstekende werk, dat werd uitgevoerd in een gloednieuw centrum gefinancierd met privédonaties, staatsgelden en medewerking van de NIH. Creatief onderzoek en creatieve financiering!

Is slaap een factor in CFS?
Vraag: Denkt u dat slaap een factor zou kunnen zijn in CFS? Heeft u gehoord over Xyrem dat ingezet wordt om stadium 4, de diepe slaap, te vergemakkelijken? Bijna iedereen met fibromyalgie en/of CVS zegt niet in staat te zijn diep te slapen, een herstellende slaap te hebben. We kijken allemaal uit naar hulp hiervoor nog tijdens dit leven. Zovele jaren gaan verloren aan deze ziekten. (Abot Bensussen)
Antwoord dr Klimas: Er is een klinische studie onderweg naar de effecten van Xyrem, een geneesmiddel dat wordt gebruikt om slaapstoorissen zoals narcolepsie te behandelen, bij fibromyalgie. Het is zeker zo dat herstellende slaap een goede zaak is, en dat de langzame-golvenslaap (stadium 4) heel belangrijk is voor een herstellende slaap. Een slaapspecialist kan helpen met dit deel van de behandeling, maar het is belangrijk een slaapstudie te laten uitvoeren voor je de inname van enig slaapmiddel overweegt.
In een studie uitgevoerd door mijn groep, vonden we dat ongeveer de helft van de CVS-patiënten een bepaalde graad van slaapapnoe ontwikkelen na verloop van tijd, een behandelbare aandoening die kan verergeren door sommige slaapmiddelen.

World health and economy : stats by Hans Rosling

2009-09-20T20:47:00.001+02:00

From TED 2006 and 2007

The Philosophical Baby - new book by Alison Gopnik

2009-09-05T20:25:00.006+02:00

Interesting read on Edge : "Amazing Babies", an interview with Alison Gopnik on her research into the fantastic learning abilities of babies and young children.
Here are some fragments from this interview :

The biggest question for me is "How is it possible for children, young human beings, to learn as much as they do as quickly and as effectively as they do?" We've known for a long time that human children are the best learning machines in the universe. But it has always been like the mystery of the humming birds. We know thast they fly, but we don't know how they can possibly do it. We could say that babies learn, but we didn't know how. But now there's this really exciting confluence of work in artificial intelligence and machine learning, neuroscience and in developmental psychology, all trying to tackle this question about how children could possibly learn as much as they do.

For example, it turns out that babies and very young children already are doing statistical analyses of data, which is not something that we knew about until the last ten years. This is a really very, very new set of findings. Jenny Saffran, Elissa Newport and Dick Aslin at Rochester started it off when they discovered that infants could detect statistical patterns in nonsense syllables. Now every month there's a new study that shows that babies and young children compute conditional probabilities, that they do Bayesian reasoning, that they can take a random sample and understand the relationship between that sample and the population that it's drawn from. And children don't just detect statistical patterns, they use them to infer the causal structure of the world. They do it in much the same way that, sophisticated computers do. Or for that matter, they do it in the same way that every scientist does who looks at a pattern of statistics and doesn't just say oh that's the data pattern, but can then say oh and that data pattern tells us that the world must be this particular way.

When you actually study children, you certainly do see a lot of innate structure. But you also see this capacity for learning and transforming and changing what you think about the world and for imagining other ways that the world could be. In fact, one really crucial evolutionary fact about us, is that we have this very, very extended childhood. We have a much longer period of immaturity than any other species does. That's a fundamental evolutionary fact about us, and on the surface a puzzling one. Why make babies so helpless for so long? And why do we have to invest so much time and energy, literally, just to keep them alive?
Well, when you look across lots and lots of different species, birds and rodents and all sorts of critters, you see that that a long period of immaturity is correlated with a high degree of flexibility, intelligence and learning. Look at crows and chickens, for example. Crows get on the cover of Science using tools, and chickens end up in the soup pot, right? And crows have a much longer period of immaturity, a much longer period of dependence than chickens.

The way that evolution seems to have solved that problem is to have this kind of cognitive division of labor, so the babies and kids are really the R&D department of the human species. They're the ones that get to do the blue-sky learning, imagining thinking. And the adults are production and marketing. We can not only function effectively but we can continue to function in all these amazing new environments, totally unlike the environment in which we evolved. And we can do so just because we have this protected period when we're children and babies in which we can do all of the learning and imagining. There's really a kind of metamorphosis. It's like the difference between a caterpillar and a butterfly except it's more like the babies are the butterflies that get to flitter around and explore, and we're the caterpillars who are just humping along on our narrow adult path.

'The Philosophical Baby', by Alison Gopnik, on Amazon/The Edge Bookstore

2de MEAB congres : 'ME/CVS, het mysterie ontrafeld'

2009-08-16T22:08:00.004+02:00

Op 19 september organiseert ME-patiëntenvereniging MEAB haar 2de congres over ME/CVS : ME/CVS, het mysterie ontrafeld. Ambitieuze titel, maar bon, toch terecht ivm de recente belangwekkende vaststellingen rond het verband tussen overmatige productie van waterstofsulfide in het maagdarmkanaal en ME/CVS. In elk geval sprekers over zeer interessante onderwerpen.
ME en voedingsintoleranties (Christine Tobback, voedingsdeskundige) : Correct omgaan met die voedingsintoleranties is nl. 'key' in elke ME-therapie, al was het maar om de chronische immuunactivatie te verminderen.
Channelopathie (Dr. S. Hagan) : het interessantste item op het programma, vind ik zelf. Trouwens, voedingsintoleranties opsporen en behandelen is bij sommigen de eerste stap om channelopathieën om te keren. Ayurvedisten doen het dan weer anders : zij verwijderen ama (lees: toxische rommel) uit de srotamsi (lees: macro- en microlichaamskanalen). Werkt bij sommigen goed, doet hun mitochondriën weer zuurstof snuiven...
Gastrointestinale dysfunctie, neurotoxines, milieublootstelling (Dr. C. Roelant): enkele hoofdoorzaken van ME. Recent meer belangstelling hiervoor ivm de waterstofsulfideconnectie....
Praktische informatie - Inschrijvingsformulier

Ashwagandha revisited

2009-06-14T17:49:00.003+02:00

Nederlandse vertaling van de waterstofsulfidehypothese van Marian D. LEMLE ivm ME/CVS

2009-06-01T21:03:00.002+02:00

Author : Marian Dix Lemle
3135 Ellicott Street, NW
Washington, DC 20008,
United States
Tel.: +1 202 537 0344; fax: +1 202 775 0045
E-mail address: mdlemle@yahoo.com
2 Editorial / Medical Hypotheses xxx (2008) xxx–xxx

(Vertaling : Linda Vansteenwinckel, Sampraxis)

HYPOTHESE :
Het chronischevermoeidheidssyndroom wordt veroorzaakt door een verstoring van het waterstofsulfidemetabolisme.

Het chronischevermoeidheidssyndroom (CVS), ook bekend als myalgische encephalomyelitis (ME), is een zware multisysteemaandoening met onduidelijke etiologie en waarvoor vooralsnog geen betrouwbare behandelingen voorhanden zijn. Hier wordt de hypothese vooruitgeschoven dat de multisysteemverstoringen in CVS/ME worden veroorzaakt door verstoringen in de homeostase van endogeen waterstofsulfide en dat die resulteren in mitochondriale dysfunctie.

Het onderzoek naar H2S (waterstofsulfide, een molecule die bestaat uit zwavel en waterstof) – het gas dat de karakteristieke geur veroorzaakt van rotte eieren – gaat terug tot de jaren 1700 en toont een opmerkelijke reeks van effecten aan bij dieren en mensen. In hoge concentraties heeft H2S een aantal toxische effecten, waaronder onmiddellijke dodelijkheid. Sommig onderzoek naar de effecten bij lage concentraties suggereert goedaardige effecten van H2S en toont aan dat het werkt als een soort 'biologische boodschapperstof' – H2S is de derde gasvormige stof waarvan werd ontdekt dat ze fungeert als een biologische boodschapperstof, na stikstofoxide en koolstofmonoxide. De hersenen, de pancreas, en het maagdarmkanaal produceren H2S. Dit endogeen H2S speelt een rol bij de regeling van de bloeddruk, de lichaamstemperatuur, het gladde spierweefsel in de vaatwanden, de hartfunctie, hersenischemie, en bij het moduleren van de HPA-as. Het wordt zelfs een “meester-metabole-regulator” genoemd. Uit recent onderzoek blijkt dat lage doses exogeen H2S bij muizen een soort winterslaapachtige bewegings'armoede' in gang zet, wat een verlaging van de lichaamstemperatuur, een apnoe-achtige slaaptoestand, een vertraging van het hart- en ademhalingsritme, en een sterke metabole vertraging veroorzaakt. Dit doet sterk denken aan de symptomen en de bewegingsarmoede (“de-animation' in het Engels, wellicht beter te vertalen als “gebrek aan bewegingsmogelijkheid”) die CVS/ME-patiënten ervaren. Daarenboven tast H2S de biologische netwerken aan die verstoord zijn bij CVS, waaronder het neurologische, endocriene en immuunsysteem. Daarom is een plausibele etiologie voor CVS een stijging van de activiteit van endogeen H2S, dat de normale activiteit van de mitochondriën remt.

H2S en en de mitochondriën
Binnen deze visie kunnen de vermoeidheid en de andere CVS/ME-symptomen te wijten zijn aan verminderde fysiologische en cellulaire energie als gevolg van de verminderde capaciteit van de mitochondriën om zuurstof te gebruiken en ATP aan te maken. Meer specifiek bindt H2S zich aan het mitchondriale enzym 'cytochroom-C-oxidase', dat deel uitmaakt van complex IV van de electronentransportketting en dat de oxidatieve fosforylatie en en de ATP-productie tempert. Helemaal in lijn met deze bevinding wees recent onderzoek over de toxiciteit van lage doses H2S in de richting van verhoogde vorming van vrije radicalen en depolarisatie van de mitochrondriale membraan, een toestand die de ATP-synthese vermindert. Als vergiftiging de mitochondriën onefficiënt maakt, kan men verwachten dat de cellen overschakelen op anaërobe mechanismes, een shift die inderdaad wordt vastgesteld bij CVS-patiënten. Eveneens in lijn met deze hypothese is het feit dat mitochondriën organellen zijn die evolutionair gezien afstammen van eukaryotische zwavelverbruikende microben. Het is dus niet verwonderlijk dat ze een hoge affiniteit voor zwavel (S) vertonen. Natuurlijk kan het zijn dat H2S de mitochondriën niet direct aantast door eraan te binden. Misschien zijn het veranderingen in het genoom die verantwoordelijk zijn voor de effecten van H2S. Enkele studies vonden bewijs voor de betrokkenheid bij CVS/ME van het gen dat codeert voor cytochroom-c-oxidase. Andere onderzoekers vonden onregelmatigheden in de genen die coderen voor het vetzuurmetabolisme, apoptose, de functie van de mitochondriale membraan, en eiwitproductie in de mitochondriën. Tegen een achtergrond van genetische voorbeschiktheid leidt H2S misschien tot instabiliteit van het genoom en cumulatieve mutaties in het mitochondriaal DNA. Anderzijds kunnen de effecten van H2S initiëel gestuurd worden door veranderingen in de redoxpotentiaal van cellen of wijzigingen in hun zwavelmetabolisme, vooral bij de glutathionaanmaak. Een andere mogelijkheid is een direct effect van H2S op het immuunsysteem : recent onderzoek toont aan dat exogeen H2S een functionele remming en celdood in gang zet van specifieke soorten cytotoxische lymfocyten, CD8(+) T-cellen en NK-cellen. Bovendien speelt H2S een sleutelrol als boodschappermolecule in zowel anaërobe als aërobe organismen. Darmbacteriën produceren niet alleen H2S maar gebruiken het ook als substraat als een alternatief voor zuurstof. Dit is zeker relevant in het maagdarmkanaal, waar bij CVS/ME-patiënten ongewoon hoge niveau's van gram-negatieve bacteriën werden gevonden die de intestinale permeabiliteit verhogen. Naast bacteriën produceren ook gisten, schimmels en andere fungi H2S.
CVS/ME is een modelziekte wat multisysteemverstoringen betreft. Het is mijn hypothese dat de mitochondriën, organellen die elke cel nodig heeft om te overleven, niet in staat zijn om zuurstof op de goede manier te gebruiken. Deze mitochondriale storing kan te wijten zijn aan de gecombineerde effecten van de anaërobe omstandigheden die men ziet bij CVS en geassociëerde toxiciteit van lage doses H2S. Het gestegen H2S-niveau verandert de fijne signalisatie die noodzakelijk is voor de lichaamshomeostase en veroorzaakt zo CVS. Het beter begrijpen van de rol van H2S in het lichaam en, in het bijzonder, in de mitochondriën, zal misschien leiden tot een een samenvattende kijk op de verschillende uitingen van deze complexe ziekte.

Referenties : zie mijn vorige blogpost met de originele Engelstalige versie.

Marian Dix Lemle - The "hydrogen sulfide" hypothesis in ME/CFS

2009-06-01T18:41:00.008+02:00

Interesting read as a background to my former post regarding De Meirleir's press conference of a few days ago.

Author : Marian Dix Lemle
3135 Ellicott Street, NW
Washington, DC 20008,
United States
Tel.: +1 202 537 0344; fax: +1 202 775 0045
E-mail address: mdlemle@yahoo.com
2 Editorial / Medical Hypotheses xxx (2008) xxx–xxx

Hypothesis:
Chronic fatigue syndrome is caused by dysregulation of hydrogen sulfide metabolism
Chronic fatigue syndrome (CFS), which is also known as myalgic encephalomyelitis (ME), is a debilitating, multi-system disease whose etiology is unclear, and for which there are as yet no reliable treatments. Here the hypothesis is advanced that the multi-system disturbances in CFS/ME are caused by disturbances in the homeostasis of endogenous hydrogen sulfide (H2S) and result in mitochondrial dysfunction.
Research on H2S – the gas that causes the characteristic smell of rotten eggs – dates to the 1700’s and has shown a remarkable range of effects in both animals and humans. At high concentrations, H2S has a variety of biological toxicities including being instantaneously deadly; at low concentrations some evidence suggests that H2S has beneficial effects and can act as an endogenous biological mediator – the third such gaseous mediator discovered (after nitric oxide and carbon monoxide). The brain, pancreas and the gastrointestinal tract produce H2S. Endogenous H2S plays a role in regulating blood pressure, body temperature, vascular smooth muscle, cardiac function, cerebral ischemia, and in modulating the hypothalamus/pituitary/adrenal axis. It even has been called a ‘‘master metabolic regulator”.
Recent research has demonstrated that at low, non-toxic doses, exogenous H2S produces a reversible state of hibernation-like deanimation in mice, causing a decrease in core body temperature, an apnea-like sleep state, reduced heart and respiration rates, and a severe metabolic drop [1]. These characteristics are not unlike the symptoms and extreme ‘‘de-animation” experienced by CFS/ME patients. Moreover, H2S affects biological networks that are disrupted by CFS including neurologic, endocrine and immunologic systems. Therefore, a plausible etiology of CFS is an increase in the activity of endogenous H2S, thereby inhibiting mitochondrial oxygen utilization.

H2S and Mitochondria
In this view, fatigue and the other CFS/ME symptoms could be due to diminished physiological and cellular energy due to reduction in the capacity of mitochondria to utilize oxygen and synthesize ATP. Specifically, H2S binds to the mitochondrial enzyme cytochrome c oxidase, which is part of Complex IV of the electron transport chain, and attenuates oxidative phosphorylation and ATP production. Consistent with this finding, recent research on low level H2S toxicity points to increased formation of free radicals and depolarization of the mitochondrial membrane, a condition that would decrease ATP synthesis [2]. If poisoning renders mitochondria inefficient, one would expect cells to shift to anaerobic mechanisms, a
shift that has been reported for CFS patients. Also consistent with this hypothesis is the fact that mitochondria are organelles descended from ancient eukaryotic sulfur-utilizing microbes. Thus, it is not surprising that they show a very high affinity for sulfide. Of course, H2S or sulfide may not directly affect mitochondria by binding to them. Genomic changes could mediate some of the effects of H2S. Some studies have found evidence for the involvement of the cytochrome c oxidase gene in CFS/ME. Also, investigators have found CFS abnormalities in genes related to fatty acid metabolism, apoptosis, mitochondrial membrane function, and
protein production in mitochondria. Given a predisposing genetic background, H2S may lead to genomic instability or cumulative mutations in the mitochondrial DNA [3]. Alternatively, the effects of H2S could be initially mediated by changes in the redox potential of cells or changes in their sulfur metabolism, especially in glutathione. Another possible mechanism is a direct effect of H2S on the immune system. Recent research indicates that exogenous hydrogen sulfide induces functional inhibition and cell death of cytotoxic lymphocyte subsets of CD8 (+) T cells and NK cells. Finally, H2S plays a pivotal role in both aerobic and non-anaerobic organisms as a signaling molecule. Bacteria in the gut both produce H2S and utilize it as a substrate alternative to oxygen. This is of particular relevance in the gastrointestinal tract, where unusually high levels of gram-negative bacteria, which increase intestinal permeability, have been found in patients with CFS/ME [4]. In addition to bacteria, yeast, mold and other fungi also emit H2S.
CFS/ME is a model disease for multisystem disturbance. It is my hypothesis that mitochondria, organelles required by every cell to sustain life, are unable to adequately utilize oxygen. This mitochondrial disturbance could be due to the combined effects of anaerobic conditions known to occur in CFS and associated low-level H2S toxicity. This increase in H2S alters fine signaling necessary for body homeostasis, and causes CFS. Understanding the role of H2S in the body, and, in particular, in mitochondrial function, may provide a unifying lens through which to view the diverse manifestations of this complex disease.

References
[1] Blackstone Eric, Morrison Mike, Roth Mark B. H2S induces a suspended animation-like state in mice. Science Magazine 2005;308(5721):518.
doi:10.1126/science.110858.
0306-9877/$ - see front matter 2008 Elsevier Ltd. All rights reserved.
doi:10.1016/j.mehy.2008.08.003
[2] Eghbal MA, Pennefather PS, O’Brien PJ. H2S cytotoxicity mechanism involves
reactive oxygen species formation and mitochondrial depolarisation. Toxicology 2004;203(1–3):69–76. PMID: 15363583.
[3] Attene-Ramos MS, Wagner ED, Gaskins HR, Plewa MJ. Hydrogen sulfide induces direct radical-associated DNA damage. Mol Cancer Res 2007 [PMID: 17475672].
[4] Maes M, Mihaylova I, Leunis JC. Increased serum IgA and IgM against LPS of enterobacteria in chronic fatigue syndrome (CFS): indication for the involvement of gram-negative enterobacteria in the etiology of CFS and for the presence of an increased gut-intestinal permeability. J Affect Disord. 2007;99(1–3):237–40. PMID: 17007934.

Kenny De Meirleir : ME/CFS, hydrogen sulfide and aberrant prion disease (APD)

2009-06-01T17:36:00.001+02:00

Presentation held at the London press conference by Prof. De Meirleir on May 28th 2009

Kenny De Meirleir, : ME/CFS, hydrogen sulfide and aberrant prion disease

View more Microsoft Word documents from guest478151.

Anti-aging effects of multivitamins?

2009-05-30T18:02:00.014+02:00

Nutraingredients, an important webportal for the nutraceuticals industry, just reported on a new study (to appear in the June issue of the American Journal of Clinical Nutrition) prudently linking intake of multivitamins to slower shortening of telomeres, thereby slowing the aging process. More research is needed, but I think the article is important enough as a little counterweight for recent negative press coverage on vitamin intake.

Multivitamins linked to younger ‘biological age’: Study
By Stephen Daniells, 27-May-2009
The cells of multivitamin users may have a younger biological age than cells from non-users, according to new research from the US.

Researchers led by Honglei Chen, MD, PhD from National Institute of Environmental Health Sciences looked at the length of telomeres, DNA sequences at the end of chromosomes that shorten as cells replicate and age.
The ageing and lifespan of normal, healthy cells are linked to the so-called telomerase shortening mechanism, which limits cells to a fixed number of divisions. During cell replication, the telomeres function by ensuring the cell's chromosomes do not fuse with each other or rearrange, which can lead to cancer. Elizabeth Blackburn, a telomere pioneer at the University of California San Francisco, likened telomeres to the ends of shoelaces, without which the lace would unravel.
With each replication the telomeres shorten, and when the telomeres are totally consumed, the cells are destroyed (apoptosis). Previous studies have also reported that telomeres are highly susceptible to oxidative stress.
Dr Chen and his co-workers noted that telomere length may therefore be a marker of biological ageing, and that multivitamins may beneficially affect telomere length via modulation of oxidative stress and chronic inflammation.
According to results published in the new issue of the American Journal of Clinical Nutrition, the telomeres of daily multivitamin users may be on average 5.1 per cent longer than in non-users.
“To our knowledge, this was the first epidemiologic study of multivitamin use and telomere length,” wrote Dr Chen and his co-workers. “Regular multivitamin users tend to follow a healthy lifestyle and have a higher intake of micronutrients, which sometimes makes it difficult to interpret epidemiologic observations on multivitamin use.
“Further investigations would be needed to understand the role of multivitamin use and telomere length and its implication in the etiology of chronic diseases.”
Multivitamin use
According to a National Institutes of Health (NIH) State-of-the-Science Panel, half of the American population routinely use dietary supplements, with their annual spend estimated at over $20 billion.
Recent results of the National Health and Nutrition Examination Survey showed that 35 per cent of the US adult population regularly consumes one or more types of multivitamin product (Am. J. Epidemiol., 2004, Vol. 160, Pages 339-349).
New study
Dr Chen and his co-workers analysed multivitamin use and nutrient intakes, as well as telomere length of 586 women aged between 35 and 74 in the Sister Study. A 146-item food-frequency questionnaire was used to determine multivitamin use and nutrient intakes.
Compared to non-multivitamin users, the researchers noted that that telomeres were on average 5.1 per cent longer for daily multivitamin users.
In an attempt to identify specific nutrients that could be behind the observations, a positive relationship between telomere length and intakes of vitamins C and E from foods was observed.
“Whereas the evidence is not sufficient to conclude that these 2 dietary antioxidants mediated the observed relation, the results are consistent with experimental findings that vitamins C and E protect telomeres in vitro,” wrote the researchers.
Being the first study to report such an association, Dr Chen and his co-workers emphasized that the evidence is only preliminary and that additional epidemiologic studies are required to further explore the association. The implications of the findings in terms of ageing and the etiology of chronic diseases should be carefully evaluated.

Source: American Journal of Clinical Nutrition
June 2009, Volume 89, Number 6, Pages 1857-1863, doi:10.3945/ajcn.2008.26986
"Multivitamin use and telomere length in women"
Authors: Q. Xu, C.G. Parks, L.A. DeRoo, R.M. Cawthon, D.P. Sandler, H. Chen

The most useful food supplements in ME/CFS?

2009-04-09T16:55:00.005+02:00

Several contacts from Belgium and abroad have asked me which nutritional supplements I consider to be the most useful in ME/CFS management. Very difficult to answer. It really depends on your individual constitution, on your specific disease history, on which symptom complexes are the most prominent in your situation, not in the least on the amount of money you can spend.... However, there are some well-documented nutritional substances that have proved to be beneficial for many ME/CFS patients. They deal with underlying pathologies like cytokine imbalances, leaky gut and intolerances, oxidative and nitrosative stress, glutathion depletion, subclinical inflammation, etc...

So I will give it a try anyway.
This is a (non-limitative) list of supplements that can really be helpful in ME/CFS. They are my favorites. None of these substances are “magic bullets”, but they do help in correcting specific deficiencies and imbalances over time.

Zinc (zinc monomethionine , zinc carnosine)

Selenium (L-selenomethionine, selenocysteine)

NAC – N-acetylcysteine

Glutamine

Curcumin (Turmeric extract)

Omega-3 fatty acids (EPA/DHA)

Betaglucans 1,3-1,6 (shiitake extract, pleurotus extract,...preferably not yeast extracts)

Alpha lipoic acid

Coenzyme Q10 (ubiquinone or ubiquinol)

B-vitamin Complex

Chitrak (Plumbago Zeylanica)*

Do remember to adjust your diet and lifestyle, and please seek the guidance of a medical professional who is knowledgeable about ME/CFS.

*Please do not start intake of Chitrak if you are underweight or suffering from gastric problems (ulcers, acid reflux, etc...) or show any signs of inflammation in your gastrointestinal tract. If you are on Chitrak, immediately stop the intake whenever you feel any discomfort in the stomach region.

Kurkumine, goudgele gezondheid

2009-02-07T11:39:00.005+01:00

Kurkuma is een specerij gewonnen uit de rhizomen van Curcuma longa, een plant uit de gemberfamilie (Zingiberaceae). Rhizomen zijn horizontaal groeiende ondergrondse stengels waaruit zowel scheuten als wortels groeien. De felgele kleur van kurkuma is vooral afkomstig van de vetoplosbare polyfenolen in de specerij die kurkuminoïden worden genoemd. Kurkumine, de belangrijkste kurkuminoïde in kurkuma, wordt algemeen beschouwd als de meest actieve stof. Andere kurkuminoïden in kurkuma zijn demethoxykurkumine en bisdemethoxykurkumine. Bovenop het gebruik als specerij en als pigment, wordt kurkuma in India al eeuwen toegepast voor medicinale doeleinden. Hedendaagse wetenschappers hebben steeds meer belangstelling voor de preventieve en curatieve eigenschappen van kurkumine, omdat recent flink wat degelijk bewijs gevonden wordt voor de anti-inflammatoire en antikankeractiviteit van dit specerij-extract.

Metabolisme en biobeschikbaarheid

Klinische studies bij mensen tonen aan dat de systemische beschikbaarheid van oraal toegediend kurkumine relatief laag is, en dat men in plasma en serum vooral de kurkuminemetabolieten i.p.v. kurkumine zelf terugvindt enige tijd na inname. Kurkumine is zeer onstabiel in de darm en wordt in darm en lever heel vlug geconjugeerd tot kurkumineglucuroniden en -sulfaten of gereduceerd tot hexahydrokurkumine. Men weet niet of deze metabolieten dezelfde biologische activiteit vertonen als kurkumine zelf. Gelijktijdige toediening van piperine (uit Piper nigrum, zwarte peper) doet de biobeschikbaarheid van kurkumine wel gevoelig toenemen. Belangrijk om weten is wel dat voor de weldadige effecten van kurkumine, zoals de veronderstelde bescherming tegen darmkanker, systemische absorptie misschien niet noodzakelijk is. Bij darmkankerpatiënten die 3.6 gram kurkumine per dag kregen gedurende 7 dagen ter voorbereiding op een operatie , zag men wel een lokale ophoping van kurkumine in het (zowel aangetaste als normale) darmweefsel, maar niet in het leverweefsel van darmkankerpatiënten met levermetastases. De biobeschikbaarheid van kurkumine, in het bijzonder bij lagere orale doses, reikt wellicht niet veel verder dan het darmweefsel. Men denkt wel dat kurkumine iets beter in de andere weefsels wordt opgenomen door het op te lossen in warm water of in te nemen met 'vettige' vloeistoffen, maar dit werd onvoldoende bestudeerd.

Biologische activiteit

Antioxidant-activiteit.
Kurkumine blijkt effectief agressieve zuurstof- en stikstofradicalen weg te vangen. Hoewel, men is het er niet over eens of kurkumine eigenlijk een rechtstreekse antioxidant is in vivo : de stof is nauwelijks biobeschikbaar in vergelijking met andere vetoplosbare antioxidanten zoals bvb. alfatocoferol (vitamine E). In (pre)cancereus darmweefsel (zie hierboven) zouden de concentraties evenwel hoog genoeg liggen om oxidatieve en nitrosatieve DNA-schade tegen te gaan. Naast de activiteit als rechtstreekse vrije radicalenvanger werkt kurkumine wellicht indirect door het blokkeren van ontstekingsenzymes of door het stimuleren van de aanmaak van glutathion, een belangrijke intracellulaire antioxidant.

Anti-ontstekingsactiviteit.
Arachidonzuur in de celmembranen speelt een belangrijke rol bij de ontstekingsrespons door de aanmaak van krachtige chemische boodschapperstofjes, de eicosanoïden. De fosfolipiden in de celmembraan worden gehydrolyseerd door fosfolipase A2 (PLA2), waarbij arachidonzuur vrijkomt, dat wordt gemetaboliseerd door cyclo-oxygenases (COX-enzymes) tot prostaglandines en tromboxanen, en door lipoxygenases (LOX-enzymes) tot leukotriënen. In celculturen blokkeert kurkumine de activiteit van PLA2-, COX-2- en 5-LOX-enzymes. Kurkumine remt rechtstreeks de katalytische werking van 5-LOX, maar remt de werking van PLA2 door fosforylatie ervan te voorkomen en de werking van COX-2 door transcriptie ervan te verhinderen. Nuclear factor-kappa B (NF-kB) is een transcriptiefactor die DNA bindt en de transcriptie van het COX-2- en andere pro-inflammatoire genen zoals iNOS (inducible nitric oxide synthase) stimuleert. In ontstekingscellen zoals macrofagen katalyseert iNOS de synthese van stikstofoxide, dat kan reageren met het superoxide-anion om peroxynitriet te vormen, een hoogst reactief stifstofradicaal dat eiwitten en DNA kan beschadigen. In celkweken in het lab en dierenstudies toonde men aan dat kurkumine de door NF-kB-afhankelijke gentranscriptie kan remmen en de COX-2- en iNOS-aanmaak.

Glutathionsynthese.
Glutathion is een intracellulaire antioxidant die een sleutelrol speelt bij verhoogde cellulaire stress. In die situatie gaat het glutathionniveau de hoogte in door verhoogde expressie van GCL (glutamaatcysteïneligase). In celculturen blijkt dat kurkumine, door verhoogde transcriptie van genen die coderen voor GCL, zorgt voor meer glutathionaanmaak.

Effecten op biotransformatie-enzymes die verband houden met kankerverwekkende stoffen.
Biotransformatie-enzymes zijn belangrijk in het metabolisme en de uitscheiding van biologisch actieve stoffen zoals geneesmiddelen en kankerverwekkende stoffen (carcinogenen). Fase I-enzymes, waaronder die van het cytochroom-P450 (CYP) stimuleren de reactiviteit van vetoplosbare verbindingen en bereiden ze voor op de reacties o.i.v. Fase-II-enzymes. Fase-II-enzymes verhogen de wateroplosbaarheid en stimuleren aldus de eliminatie van deze stoffen. Hoewel meer enzymactiviteit in het algemeen tot meer eliminatie van kankerverwekkende stoffen leidt, worden sommige precarcinogenen gemetaboliseerd tot actieve carcinogenen o.i.v. welpaalde Fase-I-enzymes. Een voorbeeld daarvan is CYP1A1. Kurkumine blijkt in staat te zijn de activiteit van dit enzym tegen te gaan. Anderzijds zou kurkumine de activiteit van Fase-II-enzymes (zoals glutathion-S-transferase) stimuleren wat zou leiden tot verhoogde eliminatie van kankerverwekkende stoffen.

Celdelingstop en apoptose. Cellen vermenigvuldigen zich door al hun componenten te dupliceren en vervolgens in tweeën te splitsen. Dit proces van duplicatie en splitsing wordt de celcyclus genoemd. De belangrijkste taak hierbij is het doorgeven van de genetische informatie aan de nieuwe generatie cellen. Het is belangrijk dat er gedurende de celcyclus zo weinig mogelijk fouten gemaakt worden. Indien toch een fout optreedt tijdens de celcyclus kan er een celdelingstop optreden (cell cycle arrest) om het beschadigde DNA nog te repareren, of, indien dit niet meer kan, treden mechanismes op die leiden tot apoptose, de 'geprogrammeerde celdood'. Beide gebeurtenissen verhinderen het ontstaan en het doorgeven van mutaties die tot kanker kunnen leiden. Enkele onderzoekers ontdekten dat kurkumine in staat is, althans in kankercelculturen in het lab, zowel een celdelingstop als apoptose uit te lokken in kankercellen. Andere onderzoeken spreken dit evenwel tegen.

Inhibitie van tumorinvasie en angiogenese.
Kankercellen raken binnen in gezond weefsel met de hulp van bepaalde enzymes, matrix-metalloproteinases. Men ontdekte dat kurkumine de activiteit van die enzymes tegengaat. Om sneller te kunnen groeien, gaan tumoren ook nieuwe bloedvaten ontwikkelen : dit proces heet angiogenese. Zowel in een labokweek van vasculaire endotheelcellen als in een dierenstudie werd reeds aangetoond dat kurkumine angiogenese kan verhinderen.

Belangrijk : het merendeel van de beschreven biologische activiteiten van kurkumine werden waargenomen in de aanwezigheid van kurkuminedosissen die veel hoger liggen dan degene die kunnen worden bereikt in menselijke cellen na orale inname.

Preventie en behandeling van ziekte

Bovenstaande gegevens ivm de potentiële gezondheidseffecten van kurkumine komen hoofdzakelijk uit in vitro- en dierenstudies. De veelbelovende resultaten leidden recent wel tot de opzet van een flink aantal humane klinische studies om het effect van kurkumine te onderzoeken op multiple myeloma, alvleesklierkanker, colonkanker, psoriasis, de ziekte van Alzheimer, enz.....

Kanker.
Een vroegere fase-I klinische studie deed het nut van kurkuminesuppletie al vermoeden bij darmkanker. Een nieuwe fase-II-studie (2008) toonde de biologische activiteit van kurkumine aan bij enkele patiënten met gevorderde alvleesklierkanker. De onderzoekers stuitten wel opnieuw op de lage biobeschikbaarheid en het hydrofobe karakter van kurkumine en stellen voor om bij volgende klinische studies eventueel een type 'liposome-encapsulated' kurkumine te gebruiken. Fase-II studies bij darmkankerpatiënten zijn lopende.

Ontstekingsziekten.
Er werden tot heden enkel kleinere studies uitgevoerd, o.a. bij reumapatiënten (RA) en bij mannen herstellende na een operatie van een liesbreuk : daaruit bleek dat kurkumine wel degelijk ontsteking vermindert, en ongeveer even goed werkt als een NSAID. Meer onderzoek is nodig.

Cystische fibrose/mucoviscidose.
Er werd een fase-I-klinische studie uitgevoerd waarin kurkumine de functie van het defecte CFTR-eiwit niet corrigeerde. Momenteel loopt een vervolgstudie die het effect van hogere kurkuminedoses onderzoekt.

Ziekte van Alzheimer.
Bij de ziekte van Alzheimer gaan amyloid-beta-peptiden oligomeren vormen die zich in de hersenen ophopen tot 'amyloid plaques'. Ook ontsteking en oxidatieve schade schade dragen bij tot het voortschrijden van de ziekte van Alzheimer. In het lab verhinderde kurkumine de vorming van de typische amyloid-beta-oligomeren. Dierenstudies waarbij kurkumine perifeer werd geïnjecteerd, tonen aan dat kurkumine door de bloed-hersenbarrière gaat. In andere dierenstudies met oraal toegediend kurkumine verminderden specifieke ontstekings- en oxidatieve-schade-markers, plaquevorming en geheugenstoornissen. Men weet niet of oraal kurkumine bij mensen doorheen de bloed/hersenbarrière gaat of het voortschrijden van de ziekte kan remmen. De resultaten van verdere humane klinische studies worden weldra verwacht.

Bronnen

Voeding.
In India, Zuidoost-Azië en het Midden-Oosten wordt kurkuma veelvuldig als specerij gebruikt in de keuken. Kurkuma bevat ongeveer 2 tot 9% kurkuminoïden. Van dit percentage is ongeveer 75% kurkumine. Currypoeder bevat kurkuma samen met andere specerijen, maar het gehalte aan kurkumine in currypoeder kan zeer verschillen en is meestal aan de lage kant. Kurkumin wordt ook gebruikt als felgele kleurstof in voedingsmiddelen. Als voedingsadditief draagt kurkumin het volgende E-nummer : E100.

Supplementen.
Zowel kurkumapoeders (met laag kurkuminegehalte) als kurkumineproducten (plantenextract met meestal 95% kurkuminoïden) zijn vrij verkrijgbaar als voedingssupplement. Aan sommige kurkuminepreparaten wordt piperine (extract uit zwarte peper, Piper nigrum) toegevoegd om de biobeschikbaarheid te verhogen. Wees voorzichtig met de inname van piperine als je geneesmiddelen inneemt, omdat piperine het metabolisme en de uitscheiding van geneesmiddelen sterk kan beïnvloeden. Waarschuw je arts. Optimale doseringen voor kankerpreventie of therapeutisch gebruik zijn niet vastgesteld. Men vermoedt dat doseringen lager dan 3,6 gram kurkumine per dag niet biologisch actief zijn in menselijk weefsel.

Veiligheid

Bijwerkingen.
Zelfs bij inname van hoge doses kurkumine ((tussen 2 en 12 g per dag) werden bij mensen geen ernstige bijwerkingen gerapporteerd, ook niet bij langdurige inname. Er is wel melding gemaakt van misselijkheid en diarree. Een andere studie meldt galblaascontracties bij doses van 20-40 mg, wat evt symptomen kan veroorzaken bij mensen met galstenen. Een heel recente studie (2009) toont aan dat kurkumine een biologisch actief ijzerchelator is.

Zwangerschap en borstvoeding.
Hoewel er geen enkel bewijs is dat de inname van kurkuma als specerij een negatief effect zou hebben bij zwangerschap of borstvoeding, is de veiligheid van hooggedoseerde kurkuminesupplementen onvoldoende aangetoond.

Interacties met geneesmiddelen.
Kurkumine remt de bloedplaatjesaggregatie en kan het risico op bloedingen verhogen bij mensen die bloedverdunners krijgen. In het lab vond een studie op kweken van borstkankercellen dat kurkumine apoptose door bepaalde chemotherapeutica remde. Het is niet helemaal duidelijk, maar, als je chemotherapie krijgt voor de behandeling van borstkanker, is het voorlopig beter geen hooggedoseerde kurkuminesupplementen te gebruiken. Sommige supplementen bevatten, naast kurkumine ook piperine, wat metabolisme en uitscheiding van bepaalde geneesmiddelen beïnvloedt. Overleg dus eerst met je arts of je al dan niet veilig kurkumine kan innemen als supplement.

(Voor deze tekst werden verscheidene bronnen geraadpleegd : uitgebreide lijst met referenties op aanvraag).

ME/CVS in Ayurveda : BALA KSHAYA (korte samenvatting)

2008-12-12T20:01:00.002+01:00

De meer dan 5000 jaar oude Ayurveda, de klassieke Indiase geneeskunde, beschrijft een ziektebeeld dat zeer veel overeenkomsten vertoont met zowel ME/CVS als HIV/AIDS. Het wordt 'Bala Kshaya' genoemd. Deze Sanskrit-term betekent letterlijk : 'het aftakelen van de levenskracht'. (Bala = levenskracht, Kshaya = afbraak, aftakeling).

De pathogenese ('Samprapti' in het Sanskrit) of het ontstaansmechanisme wordt als volgt beschreven :

enerzijds het uit balans raken van 2 hoofd-dosha's (humoren) :
1.VATA : het 'kinetische' principe, dat vooral staat voor wat we tegenwoordig het 'zenuwstelsel' noemen. Dit is de neurologische component van de ziekte.
2.PITTA : het 'transformatie'-principe, dat vooral staat voor wat we tegenwoordig het 'metabolisme' noemen. Ayurveda leert dat pitta-uit-balans vooral leidt tot ontstekingen. Dit is de inflammatoire component van de ziekte

en anderzijds het ontstaan en de opstapeling van AMA, een slijmerige substantie vooral gevormd door endogene toxines die de SROTA's (macro- en micro-lichaamskanalen) blokkeren. Deze blokkering strekt zich uit tot op het niveau van de individuele lichaamscel en haar componenten. Dit onderdeel betreft de cellulaire-immuniteits-component van de ziekte.

De behandeling ('Chikitsa' in het Sanskrit) is dan ook drieledig (heel kort samengevat):
1. het opnieuw in balans brengen van VATA
met vatabalancerende dieet- en levensstijlmaatregelen, snehana (oleatie), warmtetoediening, afwisselend reinigende en voedende vasti's (spoeling dikke darm), stressreductie, vatabalancerende kruiden (vooral adaptogenen)
2. het reduceren van PITTA
met dieet- en levensstijlmaatregelen, snehana, virechana (purgatie = reiniging dunne en dikke darm), pittareducerende kruiden
3. het verwijderen van AMA uit de SROTAMSI
vooral door het verhogen van AGNI (staat voor het 'spijsverterings-' of 'metabolische' vuur) wat de srota's 'openbrandt' waardoor AMA (endogeen junkmateriaal) makkelijker wordt afgevoerd en essentiële voedingsmetabolieten de cellen opnieuw kunnen bereiken ; verder met amaverwijderende en agniverhogende fytotherapeutica en dieet- en levensstijlmaatregelen.
Volledige panchakarma-therapie* is aangewezen (pancha = vijf, karma = handeling) :”de 5 handelingen”.
Naderhand opvolging a.h.v. specifieke rasayana's (westers equivalent : anti-agingtherapie)

*wordt in India uitgevoerd tijdens langere hospitaalopname ; voor ernstig zieke ME- en AIDS-patiënten moeilijker uitvoerbaar in westerse niet-residentiële setting

MEAB's Ronde van Vlaanderen - Protest tegen de slechte werking van de 'CVS-referentiecentra'

2008-12-03T15:47:00.005+01:00

Op maandag 1 december gingen we samen met een groep geëngageerde ME-patiënten, ex-patiënten en gezonde vrijwilligers, touren langs de Vlaamse CVS-referentiecentra aan de universitaire ziekenhuizen van Gent, Antwerpen, Leuven en Brussel en het kabinet van de federale minister van Volksgezondheid Laurette Onkelinx. Een heel fijne dag met een groep leuke mensen, allen met één doel voor ogen : komaf maken met de foute CGT/GET-behandelingsstrategie voor ME binnen de referentiecentra, en bewustwording creëren rond de juiste biomedische aanpak voor deze ernstige neuro-immuno-endocrienaandoening. En er werd naar ons geluisterd.....

Dit zijn enkele sfeerbeelden :

Dit is een link naar meer foto's.

Een bewonderenswaardig initiatief van MEAB. Over de concrete resultaten van deze actie berichten zij nog verder.

ALS (amyotrofe laterale sclerose) – aangrijpend Canadees filmpje

2008-11-23T16:21:00.002+01:00

Francis Vansteenwinckel (géén directe familie, al hebben we wellicht gemeenschappelijke voorouders), fotografisch kunstenaar én zelf ALS-patiënt, stuurde mij een aangrijpend filmpje van de ALS Society of Canada. Het filmpje toont heel duidelijk de impact van deze (meestal) agressief verlopende én fatale neurodegeneratieve aandoening op de levenskwaliteit van de getroffenen. Het begeleidende kinderliedje 'Head and Shoulders, Knees and Toes', heel toepasselijk, schept een sfeer die je echt naar de keel grijpt. Een geslaagde promotiestunt van de Canadezen voor meer onderzoek naar de oorzaak en vooral effectieve behandelingsmogelijkheden voor ALS.

Over de werkelijke oorzaken van ALS is men het niet eens. Foute expressie van het gen dat codeert voor Cu/Zn superoxide dismutase, een heel belangrijke antioxidatieve stof die het superoxide-anion wegvangt, werd aangetoond in enkele gevallen. Wellicht speelt een bredere vrije radicalenpathologie t.g.v. chronische toxische belasting (viraal, zware metalen, enz......) een rol. Correctie van het essentiële-vetzurenmetabolisme zou preventief werken.
In ayurvedische middens wordt vata-corrigerende therapie toegepast om de progressieve degeneratie van de motorische zenuwcellen tegen te gaan.

Meer over ALS : in het Nederlands / in het Engels

Bits and pieces on evolution, life and death, personal and universal conscience,... in literature of all ages and places

2008-09-27T19:13:00.018+02:00

Just 3 pieces of poetry I've (re)read this afternoon. Enjoy.

"...'Tis all a Chequer-board of Nights and Days
Where Destiny with Men for Pieces plays:
Hither and thither moves, and mates, and slays,
And one by one back in the Closet lays..."

From a poem in the 'Rubaiyat' collection of verses, attributed to Omar Khayyam (Persian mathematician, philosopher, astronomer, ca. 1048-1122) – English translation by Edward Fitzgerald

“...Our revels now are ended. These our actors,
As I foretold you, were all spirits, and
Are melted into air, into thin air:
And, like the baseless fabric of this vision,
The cloud-capp'd towers, the gorgeous palaces,
The solemn temples, the great globe itself,
Yea, all which it inherit, shall dissolve,
And, like this insubstantial pageant faded,
Leave not a rack behind. We are such stuff
As dreams are made on; and our little life
Is rounded with a sleep...”

From 'The Tempest' by William Shakespeare

“Two birds living together, each the friend of the other, perch upon the same tree. Of these two, one eats the sweet fruit of the tree, but the other simply looks on without eating.”

From the 'Mundaka Upanishad', third mundaka, first khanda, mantra n°1

Flavonoids : changing views on nutritional benefits

2008-09-06T19:28:00.002+02:00

Flavonoids in fruits and vegetables are phytochemicals that were commonly thought of by most nutritionists as strong antioxidants, hence their beneficial effects on human health, at least, that's what we were led to believe. According to research performed at the Linus Pauling Institute, this could be far beside the truth. Flavonoids certainly are healthy, but probably for other reasons than as 'rust removers'. I've always felt that the whole 'free radical damage/antioxidant therapy' story was, first, a little too simplistic, and second, 'gefundenes Fressen' for eager nutraceuticals marketing machines. What follows makes more sense for me....

As it looks, flavonoids are indeed strong antioxidants in the test tube, but, once ingested as part of the diet, are highly metabolized in humans, and in this process lose most of their antioxidant activity. But they do show a strong influence on cell signalling and gene expression, with relevance to both cancer and heart disease. By following the activity of flavonoids in the human body, scientists discovered that what really happens is that the body wants to get rid of these 'foreign compounds', and this process induces phase II detox enzymes that help in eliminating mutagens and carcinogens. Flavonoids also increase production of nitric oxide synthase, resulting in more 'relaxed' and less inflamed blood vessels, and lower blood pressure. Both these protective mechanisms could explain the results of many studies showing that adequate intake of fruits and vegetables, but also intake of flavonoid-containing coffee, wine, tea, chocolate, etc... does indeed offer protection against cancer, heart disease and other degenerative conditions.

Story of love : "I let my husband die...."

2008-08-21T21:23:00.005+02:00

From The Guardian, UK, on August 18th :

After granting her partner Paul's last wish to die in peace, Jill Anderson was shocked to find herself in court being blamed for his death.

On the afternoon that my husband Paul decided to take his life, I was at the supermarket buying his favourite pizza for tea. As soon as I got home, my instinct told me that something was wrong. I dumped my hopping bags in the kitchen and went upstairs to our bedroom. Paul was sitting on the side of the bed with his back to me.

"I'm sorry," he said. "I've taken enough this time." He rolled on to his back and I noticed that there was a piece of paper stuck to his pyjamas. I knew it was a note for me. Paul had written it in case he fell unconscious before I got home. It explained that he couldn't stand the pain any more, and was signed, "Your darling bear, Paul."

In the few seconds it took me to read, Paul had drifted off to sleep. From the corner of my eye, I could see a pile of empty sleeping pill and morphine packets on the bedside cabinet. I could not bring myself to check how many of the tablets Paul had taken. Part of me hoped that he hadn't taken enough, but deep down I knew that he meant it this time.

He had taken two overdoses in the past, but admitted immediately that they had been cries for help. Both times I had called for an ambulance. This time, ringing for help simply wasn't an option. I wanted Paul to live more than anything, but I also knew how desperate he was to escape his suffering. I had to put his wishes before mine.

I had known that Paul was the man for me as soon as we met at a pub in Richmond 10 years earlier. He was intelligent, funny and kind. Two years later, we got married at Chelsea register office. Just days before the wedding, Paul developed flu-like symptoms, which hung around long after the honeymoon had ended.

Paul saw countless doctors and specialists in an attempt to get a diagnosis. He had suffered from arthritis since childhood and wasn't a stranger to poor health. When the doctors failed to explain why he was so exhausted and achy all the time, we scoured the internet and eventually drew our own conclusions. All the symptoms matched those associated with ME, or chronic fatigue syndrome. Paul was obviously suffering from a severe case. We moved to a rented cottage in Yorkshire in the hope that the fresh countryside air might aid his recovery, but over the years his symptoms worsened.

Paul was a gifted linguist and shortly after meeting we set up a translation business together. But as his health deteriorated, so did the business and we went bankrupt. He was in constant excruciating pain, which he described as like having toothache all over his body. I could hear his bones crunching when he moved, yet most of the medical professionals we saw concluded that his illness was all in his mind. They tried to suggest that Paul was suffering from depression, but he was like an active man trapped inside a 95-year-old's body. He felt so frustrated, but he directed his anger at his own weakening body.

His condition had worsened to the point where even washing and shaving were a struggle. He kept his mind active by reading and watching the news and documentaries on TV, but he needed to be out there living life rather than observing it from his bedroom. He was struggling to deal with the burden of his illness and loss of independence. His hope had faded along with his health.

Now, as Paul lay dying in our bed, I kept myself busy downstairs. I felt strangely calm as I put away the food that I had bought for us to eat together and replied to some emails. It was a warm and peaceful July evening.

I went into the garden to pick some flowers for Paul's bedside table. I also checked on him constantly through the night, wiping the sweat from his brow, lying next to him as he slept and telling him how much I loved him.

I didn't think of the past or future. Paul woke up only once that night and asked for his headphones so he could listen to his radio. At 9.30 the next morning, he took his last breath. There was no regret. I knew the end was how he had wanted it to be; painless and dignified.

The calm that had enveloped me continued as I called our GP and told him what had happened. He came straight over and confirmed that Paul was dead. He then said that it was his duty to inform the police because Paul had died at home. A policewoman came to take a statement. As I went over what had happened I suddenly felt overwhelmed with emotion and broke down in tears. Later a detective arrived and I went over everything again, thinking it was simply a matter of routine.

That evening, my mum, Betty, and my brother, Warwick, arrived, but I just wanted Paul. Suddenly I started to wonder how I was going to carry on without the love of my life. Mum stayed with me while I started making the funeral arrangements and answered all the calls and emails that came in telling me what a wonderful man Paul was. He was only 43. I kept reminding myself how lucky I was to have had him in my life for 10 years, even if it wasn't for as long as we both wanted.

Two weeks later, the detective I had given my statement to knocked on my door. "I'm arresting you on suspicion for assisting suicide and manslaughter," he said matter-of-factly.

I began to shake as he read me my rights. I couldn't believe what was happening. It hadn't even crossed my mind that I had done anything that could be deemed wrong in the eyes of the law. In my mind what I had done was an act of love. How could I be arrested for that? I just couldn't equate what I had done with a criminal offence.

I was told to report to Harrogate police station the next day. My stepfather Frank knew a solicitor who agreed to take me on.

I was released on bail while the police investigated further. I had to surrender my passport, and report back to the police station at regular intervals. I was also ordered not to speak to Paul's family in case they were needed as witnesses.

I kept thinking how horrified Paul would have been if he could have seen what was happening to me. It was the last thing he would have wanted. I missed him desperately, but I felt that I had to try to put my grief on hold until the investigation was over. My solicitor kept reassuring me that it wouldn't go to trial and I did my best to believe him.

The Christmas after Paul died I moved to Exeter to make a fresh start. It had been Paul's and my dream to retire to Devon, and moving there helped me feel connected to him somehow. But the combination of grief and the sleepless nights I spent worrying about the case had a terrible effect on my own health. On the first anniversary of Paul's death, I was rushed to hospital with pneumonia and spent two days in intensive care. I was prescribed antidepressants to help me cope.

Then, two months later, I was told to report back to Harrogate police station where I was charged with manslaughter. They couldn't charge me with assisting suicide because I hadn't done anything to actually assist Paul's death. Even so, I was facing up to 15 years in prison.

I pleaded not guilty and my trial began at Leeds crown court in April 2005. The prosecution accused me of failing in my duty of care towards Paul by not intervening when I realised what he had done. Much emphasis was put on the fact that Paul's illness was so difficult to diagnose. Our very private relationship was picked over for the consideration of the jury. But not once during that six-day trial did I question whether I had done the right thing or not. That gave me the strength to get through it.

I also received support from the organisation Dignity in Dying, which campaigns for people's right to choose how their life ends. My own life was now in the hands of the jury - and, fortunately, they saw how thin the case was against me. They took just two hours to declare me not guilty. So many emotions flooded through me as I stood in the dock knowing that I was free.

I felt relieved that it was all over, and angry that I'd had to go through it all in the first place. The jury all gave me thumbs-up signs and mouthed "good luck" to me as they left the court, which I found tremendously moving. This hadn't just been a victory for me; it was a victory for Paul, too.

With the trial over, I started seeing a counsellor to help me cope with my grief and I also applied to do a creative writing master's degree at Exeter University. I'm now studying for the next stage up, an MPhil in the same subject, and I'm planning to write a book about Paul and what we went through together.

It's five years since Paul's death and I still miss him terribly. Life will never be the same without him. Our story isn't an easy one. It's full of pain and disappointment, but also joy and pleasure.

Not every love story has a happy ending.

Read the article in the Guardian.

EBV Study Sheds Light on Immune Activation

2008-08-07T16:00:00.004+02:00

The following is an extract of the latest CFIDS Newsletter, which I thought could be interesting for all you ME/CFS patients with permanently high or unusually fluctuating EBV antibody titers.

Epstein-Barr virus (EBV) was discovered by Michael Epstein and Yvonne Barr in 1964. EBV causes or has been implicated in a number of human diseases. More than 90 percent of people have been infected with EBV during childhood, but these infections are often without symptoms and disease. However, when EBV infects adolescents and adults, it’s more likely to cause disease, such as infectious mononucleosis (IM).

While EBV infection hasn’t been causally linked to CFS, we know that about 5 to 10 percent of people with IM following EBV infection will not recover after six months and will develop CFS. We also know that the severity of the IM during the initial stages of the EBV infection is the greatest predictor for developing CFS. Unfortunately, we don’t yet know what it is about the severity of the acute EBV infection that puts a person at risk for CFS.

A recent paper published in the Journal of Affective Disorders identifies pathways and biomarkers that correlate with fatigue and symptoms of chronic active EBV infection. Because of the known connections between EBV, IM and CFS, chronic active EBV infection (CAEBV) may be a useful model for understanding the chronic immune activation and the pathophysiology of CFS.

A person sick with IM recovers when EBV-specific immunity develops. However, a subset of people develops CAEBV, which is characterized by chronic or recurrent IM, unusual patterns of antibodies to the virus, severe fatigue and impaired quality of life. Chronic immune activation features similar characteristics, and the authors proposed that tryptophan metabolism—a process necessary for serotonin production and proper immune function—might be involved.

In the investigation described in the paper, 20 people with chronic active EBV infection and 10 healthy age-matched controls were studied. Those with chronic active EBV infection were examined at four and eight months.

Tryptophan metabolism was measured in each person. Investigators also measured EBV viral DNA and serum neopterin, which is a marker of cellular immune system activation.

The investigators found that the CAEBV patients with detectable EBV viral DNA had significantly higher serum neopterin and lower tryptophan levels than CAEBV patients without EBV viral DNA. Healthy controls did not show this relationship between neopterin and tryptophan. In addition, tryptophan degradation was aggravated in CAEBV patients with severe fatigue.

Tryptophan is one of the least abundant essential amino acids, yet it’s involved in a number of biological functions, including the immune response. The results of this study show that increased tryptophan degradation is associated with cell-mediated immune activation. This disturbance in tryptophan metabolism may explain the fatigue experienced by people with CAEBV, making CAEBV a useful model for understanding the chronic immune activation and pathophysiology of CFS.

Bellmann-Weiler R, Schroecksnadel K, Holzer C, Larcher C, Fuchs D, Weiss G. IFN-gamma mediated pathways in patients with fatigue and chronic active Epstein-Barr virus-infection. J Affect Disord. 2008 May;108(1-2):171-6.

Humour: quotes on science and religion.....

2008-06-16T19:18:00.005+02:00

Science can purify religion from error and superstition.
Religion can purify science from idolatry and false absolutes.

(Karol Wojtyla, alias pope John Paul II)

There are grounds for cautious optimism that we may now be near the end of the search for the ultimate laws of nature.

(Hawking, Stephen W.)

Does accident proneness exist?

2008-06-16T13:46:00.003+02:00

Well, probably it does. Some people seem to be more prone to accidents (with injuries requiring medical attention) during most of their lifetime than others : see a review/metanalysis here. Just statistical data.

And what about multiple accidents in a row happening to a person, but 'clustering' in time?

This is my accidents/injuries list of the past week :
Last Monday I slightly burnt my arm when taking a hot dish from the oven. I held the burned spot on my arm under cold running water for some time, and after all, it was not so bad.
On Wednesday, in my office, I bumped my knee into the sharp corner of a metal drawer of my desk: big bruise, all colours of the rainbow by now....
On Thursday evening, when washing up the dishes, I cut my wet hand on a sharp knife. A lot of blood, but a bandaid did the trick.
On Saturday, when vacuumcleaning, I hit my toe – hard - on a table post. Sharp pain, you know how intense this pain can be, and it still hurts a little now.
And finally, yesterday, around 5 pm, the culmination point (at least, I hope so!): when helping unpack, move and install new furniture at my sister's house, an angry heavy garage door decided to fall with its full weight on my poor head (defective mechanism – nobody could foresee). I was knocked down to the floor by this really serious blow, managed to crawl upright after some time, and everything in the next 2 hours seemed to happen in slow motion... My family wanted to drive me to hospital, but I refused. I just wanted to sit and lie down, and be left on my own, and rest and recover. I didn't lose consciousness, but my sight, hearing, muscle coordination, etc.... seemed to have gone into a kind of 'safe mode', only allowing basic impressions and movements. Two hours later came the nausea, and I threw up once. After that I felt better, but, after 10 minutes of heavy shivering, I was left with a serious headache and felt extremely tired. Later last night I tried to watch television, but something was wrong with my vision. So I went to bed after taking a paracetamol, and had a good night's sleep. When I woke up this morning, I felt better, but my head, right ear and eyes were hurting, and I had this weird sensation of cold in the area on my head that received the blow. So I went to see my doctor: concussion, of course. 3 days of rest at home.

Until Saturday I thought I was just being a little clumsy, although not exactly more stressed or tired than normal. That stupid accident yesterday, however, that could have happened to anyone being at that place at that exact time. Not caused by clumsiness, or inattentiveness, or whatever. It just happened to me.

Any warning from the universe involved? One could wonder.
But I think I'll stick to 'coincidence' as an explanation for the time being.... and be very, very careful in the next days....

Moderate alcohol consumption cuts the risk of developing rheumatoid arthritis by 50%.

2008-06-05T17:36:00.007+02:00

Today BBC News reports on 2 studies (of the Swedish Karolinska Institutet) published in Annals of the Rheumatic Diseases, showing that moderate alcohol drinkers have a 50 % lower risk of developing RA than non-drinkers. Smoking on the other hand, these studies report, is to be considered a very high risk factor, reinforcing findings from earlier studies.

Heavy drinking is of course deleterious for health, but moderate drinking may have some health benefits. There is also evidence for moderate drinkers having a reduced risk for other inflammatory processes, like cardiovascular disease.

Researcher Henrik Kallberg added

'the reason for this reduced risk is still unclear'

.....Hmm, I can immediately think of at least 2 reasons:

1. From a nutritional biochemistry viewpoint : Ethanol influences the activities of desaturase enzymes. These are key enzymes in the fatty acid metabolism. Some studies (see an example) indicate that alcohol stimulates their activity. Even through a broad range of alcohol concentrations. More specifically, well-active desaturase enzymes help in converting more substantial amounts of essential fatty acids linoleic acid (omega-6) and alphalinolenic acid (omega-3) in several steps into 'good' prostaglandins and thereby avoid excessive 'overflow' of fatty acid metabolites into the inflammatory arachidonic pathway.... However, very high alcohol intake over a longer period of time has shown to have the opposite effect.

2. From an ayurvedic viewpoint : Alcohol opens blocked srota's, the micro- and macrochannels throughout the body, resulting in better removal of all kinds of junkmaterial from the body (metabolic waste, toxins, free radicals, etc...) and more optimal metabolism, at least temporarily... Excess alcohol is considered a cellular poison.

ME/CFS in The New York Times yesterday

2008-06-01T22:21:00.003+02:00

"Chronic Fatigue Syndrome no longer seen as "Yuppie Flu", that's the title of a rather good article about ME in yesterday's New York Times.
'Good' in the sense that the known triggers (viruses, toxins, etc...) and the seriousness of the disease ('as sick and as functionally impaired as people with AIDS, breast cancer, COPD, ....) are mentioned , and that some of the CDC's misconceptions on ME are discussed.
Not so good :
- the choice of a patient who recovered (partially) with 'exercise' and treatment. In general exercise worsens the condition of people suffering from ME!
- the focus on 'fatigue' again, whereas the main ME/CFS symptom is 'exercise intolerance'! Big difference...

Losing weight.... some initial stages...

2008-05-20T19:01:00.005+02:00

The following is an extract from some advice I gave to a recent friend from Mumbai, India, who decided to lose weight. I put it here, because it contains pieces of information that are maybe useful for others among you who are overweight and try to do something about that. For reasons of privacy, I leave out all personal details of course....

“......(Giving advice without having met you in person is...) still a little tricky, because being overweight can have several causes. Important : have you been screened for the presence of diabetes, or pre-diabetes (enhanced diabetes risk)? If not, I would advise you to do so.... The prevalence of diabetes worldwide is rising, especially in people of your (and my) age. Any other specific health problems you are aware of? Any compulsive eating behaviour? Any thyroid problems? (In general I do a very thorough symptom screening with my coachees before giving specific advice).

But anyway, here is some general free information already! And you are free to use it or neglect it of course.
Losing weight is not only a matter of what you eat and how much you eat, but much more how you are metabolizing foodstuffs. Difficult to read from just your picture what your prakriti (birth constitution) is, but I do have some idea... I don't know how familiar you are with the ayurvedic sanskrit terminology, but I suspect a mixed prakriti pitta/kapha, and your actual constitution (vikriti) probably contains a certain vata component, which you should try to bring down. General line of treatment here : first lower vata, and then avoid build-up of excess kapha.

Lowering vata : mainly through regularity in daily lifestyle. Easier said than done, I know. Trying to install a regular sleeping pattern and regular meal times is crucial though. Avoid mental stress where possible. This includes mental overexertion! And maybe you will not be happy to hear this, but the use of modern technologies like mobile phones, computers, gaming stuff, etc... are well-known vata-promotors! Please observe regularity (and avoid overuse) in these too!
An Ayurvedic remedy that helps well in lowering mental vata : Brahmi. Gives calmness and clearness to the mind. Two types of medicinal plants are known as 'Brahmi' in India: Centella Asiatica and Bacopa Monnieri. Both are ok, but I do have a slight preference for Bacopa Monnieri. Observe maximum dosages.

Avoid excessive build-up of kapha
This is where your diet comes in. Please do not try very severe diets, because, 1° they will make you feel awful, and 2° you will have 'relapses' in eating behaviour and build up more weight in the end! Instead : eat normal meals, well-balanced, at regular times (breakfast, dinner, supper). Go easy on butter and ghee, healthy vegetable oils are preferred in cooking your food. If you are a meat-eater, no excessive quantities either. Fish and eggs are ok. Avoid too sweet foods, particularly if prepared with plain white sugar. As a sweetener honey is particularly good for you (honey has the capacity of 'scraping away' excess kapha from the body srota's). Most important: plenty of vegetables (cooked + salads). Use enough 'hot' spices like black pepper, ginger, etc... They better digestion, but most of all 'speed up' your metabolism, and that is exactly what you need. I would also strongly advise you try taking Chitrak for a while, another ayurvedic remedy, botanical name : Plumbago Zeylanicum. Chitrak specifically clears the srotamsi (the macro- and micro body channels) from obstructing ama (toxins that, especially in obesitas, obstruct the normal 'flow' of healthy nutrients into the cells and, more devastatingly, the normal elimination of waste metabolites from your cells!)
Try taking 2 tablets of chitrak 2 to 3 times a day for several weeks (in combination with a rather balanced diet, make the best of it!), and please let me know how you are feeling afterwards. Chitrak enhances digestion and metabolism, and many people experience some weight loss. Chitrak can increase hunger feelings, don't worry too much about that, just eat some healthy stuff then to calm that hunger. Just observe the following when on chitrak : if your stomach starts really 'hurting', then you should stop the intake of chitrak immediately. It means chitrak has worked and the srota's are already cleared up considerably. If this would happen, just ask me what to do next....
After 2 weeks on Chitrak (not before!) you can start taking a multivitamin/mineral tablets to further normalize healthy metabolism. This multi should at least contain the following nutrients:
°All B-vitamins : B1, B2, B3 (nicotinic acid or nicotinamide), B5 (mostly as calcium pantothenate), B6, B9 (folic acid) and B12. If you can find a supplement containing also choline and inositol, that's even better.
°Vitamin C, vitamin E
°Minerals : should contain at least magnesium, calcium, zinc, chromium, selenium, ..

If you want to give it a try, just go for it. I'll be glad to help you further after this first stage! (...)...”

"Kinderen en ME" - 1ste internationaal congres van MEAB vzw op 12 mei in Brugge

2008-05-09T15:37:00.003+02:00

12 mei is internationale ME-dag. MEAB vzw, de nieuwe Belgische vereniging actief rond kinderen en jongeren met ME, grijpen deze gelegenheid aan om hun 1ste congres te organiseren. Op mijn aanwezigheid en mijn steun kunnen zij rekenen : ik werd zelf op mijn 17de hard getroffen door ME, en de jarenlange uitputtingsslag die volgde hypothekeerde mijn hele verdere toekomst.... In België zijn er naar schatting zo'n 30 à 40.000 ME-patiënten, waaronder spijtig genoeg steeds meer kinderen! Vroegtijdige diagnose en onmiddellijk starten met behandelen zijn cruciaal om de kansen op herstel te verhogen en de toekomst van deze jongeren zo veilig mogelijk te stellen... Lees het perscommuniqué!
Een interessant programma, met goede sprekers. Het geheel wordt gemodereerd door Prof. Kenny De Meirleir. Ook Olaf Bodden, wiens Duitse voetbalcarrière door ME werd geruïneerd, zal er zijn. Een entrance fee van 1 Euro kan geen beletsel zijn om je maandagnamiddag naar Brugge te begeven (Magdalenazaal).

"Onbewoonbaar verklaard" vanaf vandaag beschikbaar

2008-05-08T22:54:00.006+02:00

Het nieuwe boek van ME/fibro-patiënte Yoke Boon, "Onbewoonbaar verklaard, CVS en fibromyalgie ongecensureerd" kan je vanaf vandaag bestellen via de site van Wwaow (World wide association of Writers). Voor de zachte prijs van 14,82 € is het boek van jou. Verzendkosten België 3,70 €, Nederland 4,78 €. Dit is de bestelpagina.

Kort:
“Toch wil ik weer schrijven, voor mezelf, voor
anderen…
Het is sterker dan mezelf. In tegenstelling tot het
gepolijste, gecensureerde en zalvende van (...)
is dit dagboek zoals het is: hard, de
naakte waarheid, zonder franjes.
Ik besef dat ik mijn nek uitsteek en dat ik reacties
zal uitlokken. Maar dit is nu eenmaal de situatie en
ik neem geen blad voor de mond.
Dit is waarschijnlijk mijn laatste boek en ik wil het
allemaal gezegd hebben.
Het leven zoals het is: leven met zware CVS en
fibromyalgie.”

Voorpublicatie van Yoke Boon's nieuwe boek

2008-05-07T22:41:00.003+02:00

Yoke Boon, vroeger auteur van 'De strandstoel in mijn keuken' (supertitel trouwens, als je weet waarover ME/CVS gaat) schreef een nieuw boek : 'Onbewoonbaar verklaard'. Alle info op www.yokeboon.be.
Voorpublicatie beschikbaar via de site.
Ik ben alvast gebiologeerd door wat ik in die voorpublicatie las, en ik hoop dat Yoke echt die rauwe ellende kan beschrijven, dat 'afgesloten zijn' van echt leven, de in-diepe miserie die zwaar getroffen ME-patiiënten overkomt,..... Ik kijk ernaar uit om het boek te lezen, en bericht zeker als het verschenen is....

Rasayana : ayurvedische anti-agingtherapie

2008-04-26T16:58:00.005+02:00

Even een vervolg op mijn bericht ivm de "7 dooddoeners van Aubrey de Grey".
Ayurvedische rasayana's werken m.i. wel degelijk in op deze 7 oorzaken van veroudering, maar doen dat indirect via ondersteuning en regeneratie van de zelfherstellende processen die eigen zijn aan elke vorm van leven. Dit is een wezenlijk verschil met de Grey's visie. Bij het toedienen van rasayana's gaat de mens niet tewerk als de ingenieur die ingrijpt in de machinerie van het leven, maar als de helper en ondersteuner van de natuurlijke fysiologische potentialiteit.
Het uiteindelijke doel van een rasayana is optimale voeding aanbrengen voor alle of specifieke weefsels en de weefsels daardoor beter laten functioneren en regenereren. Rasayana's werken daarvoor in op 3 belangrijke ayurvedische principes : op rasa, op agni en op de srota's.
● De essentie. De rasa dhatu is het eerste weefsel en vormt de basisvoeding voor alle daaropvolgende weefsels. Rasa dhatu voedt rakta dhatu, rakta voedt mamsa, mamsa voedt medha, medha voedt asthi, asthi voedt majja, en de majja dhatu voedt uiteindelijk de shukra dhatu. Uit shukra put de 'ojas' dhatu zijn voeding. Ojas is het principe dat een goede immuniteit en algemene gezondheid en vitaliteit schenkt aan lichaam en geest. Rasayana's voorzien supernutritie voor de rasa dhatu en geven aldus nieuwe sterkte (bala) aan het organisme.
● Biotransformatie. De aangebrachte nutriënten moeten kunnen worden omgezet in opneembare stoffen. Met de leeftijd wordt Agni echter onregelmatig en uiteindelijk zwakker. Rasayana's zijn er dan ook op gericht in elke levensfase een goede staat van Agni te herstellen, waardoor niet enkel de spijsvertering maar alle metabole processen worden geoptimaliseerd.
● Transport en communicatie. Met het voortschrijden van de leeftijd raakt ook de (micro)circulatie steeds verder verstoord (srotodushti). Om de optimale flow te herstellen tussen alle macro- en microstructuren in het lichaam is dus ook regelmatige reiniging van de srotamsi nodig, de grote en kleine lichaamskanalen die zorgen voor optimale aanvoer van essentiële voedingsstoffen tot in de cel, vervoer van alle noodzakelijke metabole stoffen, én optimale afvoer van alle intra- en extracellulair junkmateriaal.

Door de eeuwen heen ontstonden specifieke rasayana's voor elke leeftijdscategorie, voor rasa, agni en srota's, voor specifieke ziekten, voor welbepaalde weefsels, voor mentale zowel als fysieke weerstand, en voor elk constitutietype.

Groenten arm aan vitaminen en mineralen – Extra antioxidanten slikken?

2008-04-19T11:22:00.004+02:00

Eergisteren gelezen in de Standaard Online : Groenten verliezen vitaminen. Men vermoedt dat vooral moderne bemestingstechnieken, nl. het injecteren van mest in de landbouwgronden i.p.v. 'bovengrondse' bemesting, onze groenten steeds minder voedzaam maken. Het onderzoek van de Nederlandse consumentenbond wees uit dat in volle grond geteelde groenten nog nauwelijks selenium bevatten, en dat de gehaltes aan andere mineralen/sporenelementen en bepaalde vitamines, essentiële nutriënten voor de biochemie van de mens, tot de helft lager liggen dan 20 jaar geleden.
Anders dan in Nederland bestaat in België niet de verplichting om mest in de bodem te injecteren, maar de techniek wordt toch volop toegepast. De mest doodt het microleven in de bodem, en mineralenevenwichten raken verstoord.
Op een zieke bodem groeien nutriëntenarme planten. Ondanks de overvloed en variatie aan voeding die we ter beschikking hebben, raken we met z'n allen steeds verder ondervoed. Niet in kwantiteit, maar in kwaliteit. Zelfs wie ver weg blijft van junk- en convenience-food, en overwegend 'gezond' eet, krijgt waarschijnlijk onvoldoende binnen van enkele belangrijke vitamines, mineralen en andere nutriënten om zijn/haar metabolisme in optimale conditie te houden.

In hetzelfde Standaard Online-artikel knoopt de auteur daar ook nog de bemerking aan vast dat vervangen van groenten en fruit door antioxidantvitaminen en -mineralen geen goed idee is, en hij/zij doet dat op basis van een (recent aangepaste) meta-analyse van 67 klinische studies waaruit bleek dat inname van vitamine A en E en betacaroteen zou leiden tot een 16% hoger risico op overlijden. Vitamine C bleek geen invloed te hebben op het overlijdensrisico, en met selenium daalde het overlijdensrisico met 9% (dat laatste vermeldt het artikel niet?). Toch even vermelden dat deze review op geweldig veel kritiek botst, niet enkel vanuit de supplementenindustrie (da's evident), maar ook vanuit de wetenschappelijke wereld. Lees alvast enkele commentaren op Nutraingredients.com.

Samenvatting van de betreffende studie.
Source: Cochrane Database of Systematic Reviews
2008, Issue 2. Art. No.: CD007176. DOI: 10.1002/14651858.CD007176.
"Antioxidant supplements for prevention of mortality in healthy participants and patients with various diseases"
Authors: G. Bjelakovic, D. Nikolova, L.L. Gluud, R.G. Simonetti, C. Gluud

De 7 dooddoeners - Aubrey de Grey

2008-04-06T20:18:00.011+02:00

Na aankoop op eBay, vorige week uiteindelijk op mijn nachttafeltje geland : “Ending Aging” van Aubrey de Grey (2007). Na lectuur bericht ik nog wel wat ik ervan vond.
Aubrey de Grey is één van die omstreden exponenten van de huidige trends in anti-aging, Brits informaticus en biomedisch gerontoloog, en vroeger auteur van “The mitochondrial Free Radical theory of Aging”. Ouderdom is volgens hem een ziekte die kan bestreden worden. Hij beweert dat de fundamentele theoretische kennis om effectieve antiverouderingsbehandelingen te ontwikkelen beschikbaar is, en zijn levenswerk bestaat uit het definiëren, promoten en ontwikkelen van de specifieke technologieën nodig voor het omkeren van verouderingsverschijnselen, of, zoals hij ze noemt: “het geheel van de zich opstapelende neveneffecten van het metabolisme waaraan we uiteindelijk sterven”. Als we die allemaal tacklen, zouden we onze levensduur onbeperkt kunnen verlengen. Zijn werk wordt verguisd of de hemel in geprezen. Het is interessant even te kijken naar de 7 oorzaken die volgens de Grey tot veroudering en uiteindelijk de dood leiden:
1. Kankerveroorzakende (epi)mutaties in de celkern : veranderingen in het nucleaire DNA, de molecule die onze genetische informatie draagt, of aan eiwittten die binden aan het nDNA.
2. Mitochondriale mutaties . De mitochondriën zijn celcomponenten die instaan voor de energieproductie. Ze bevatten hun eigen genetisch materiaal en wijzigingen daarin tasten de celfunctie aan. Indirect leiden deze wijzigingen tot verschillende verouderingsverschijnselen.
3. Intracellulair junkmateriaal : onze cellen breken voortdurend eiwitten en andere moleculen af die nutteloos of schadelijk zijn geworden. Molecules die niet kunnen worden gemetaboliseerd worden als junk opgeslagen binnenin de cel. Atherosclerose, maculaire degeneratie, en neurodegeneratieve aandoeningen zoals de ziekte van Alzheimer houden hiermee verband.
4. Extracellulair junkmateriaal : schadelijke junkeiwitten kunnen zich ook buiten de cellen opstapelen. De amyloide plaques in de hersenen van Alzheimerpatiënten zijn een
voorbeeld hiervan.
5. Celverlies : sommige cellen in ons lichaam kunnen niet of slechts aan een heel laag tempo worden vervangen. Door dit mechanisme wordt bvb. het hart zwakker met de leeftijd, en ook de ziekte van Parkinson en bepaalde immuunaandoeningen kunnen erdoor worden verklaard.
6. 'Oude' cellen (cell senescence) : sommige cellen kunnen zich niet meer delen, maar anderzijds sterven ze ook niet. Ze beginnen echter foute dingen te doen, zoals het afscheiden van schadelijke eiwitten. Dit is de oorzaak van 'immuunveroudering' en diabetes type 2.
7. Crosslinking : cellen worden in weefsels samengehouden door speciale verbindingseiwitten. Crosslinking tussen cellen heeft te maken met het ontstaan van AGE's (advanced glycosylation endproducts, verbindingen van suikers met eiwitten en vetten). Als er teveel crosslinks ontstaan tussen de cellen van een weefsel, verliest dat weefsel zijn elasticiteit, flexibiliteit of transparantie, en ontstaan problemen zoals bvb. atherosclerose, nierschade en presbyopie.

De remedies die de Grey vooropstelt om elk van deze 7 'dooddoeners' aan te pakken, bevinden zich binnen de experimentele domeinen van de gentherapie, de stamceltherapie, de nanogeneeskunde, de regeneratieve geneeskunde, nog onontwikkelde medicijnen die op specifieke cellen inwerken, chemische immuunstimulatie, enz...allemaal maatregelen die stevig zijn ingebed in de heersende hypermaterialistische visie op leven en gezondheid. Het is een zeer mechanistisch-technologische benadering, waarin de mens wordt beschouwd als een machine waarvan de levensduur (oneindig) kan worden verlengd door regelmatige onderhoudsbeurten in de medische werkplaats, inclusief het plaatsen van welgekozen wisselstukken.

Sinds 2005 leidt Aubrey de Grey het SENS-project : Strategies for Engineered Negligible Senescence. Hij is ook mede-oprichter van de Methuselah Foundation, uitreikers van de Methuselah Mouse Prize, een geldprijs die wordt uitgereikt aan die researchers die erin slagen de levensduur van muizen in het lab het meest te verlengen. Aubrey de Grey is eveneens de uitgever van Rejuvenation Research : vrije toegang tot de volledige inhoud van het laatste nummer (feb. 2008) via deze link.

Probiotica en cytokines

2008-03-30T16:37:00.005+02:00

Via Frank Twisk's site kwam ik op het spoor van Fins onderzoek naar de invloed van probiotica op de cytokine*-productie, nog relatief onontgonnen terrein in probiotica-research. Interessant, dacht ik, want binnen Sampraxis krijg ik, vooral van mensen met ME (een 'cytokine disease'), af en toe negatieve ervaringen te horen over hun experimenten met probioticasupplementen, variërend van 'geen effect' tot 'ik word er zieker van'. Voor anderen werken ze dan weer wel.
In het onderzoek – mede opgezet door Valio, o.a.bekend om hun LGG, een L. rhamnosus-stam - werden 11 bacteriestammen getest . Alle 11 apart induceerden ze wel degelijk de productie van welbepaalde cytokines, maar in combinatie verloren ze dat effect. Nu, als dit ook 'in vivo' klopt - de meeste voedingssupplementen zijn een combinatie van meerdere stammen – kan je je dus terecht afvragen hoe effectief ze zijn. Anderzijds, bij supplementen en functional foods met slechts één stam kan je je afvragen of je de delicate cytokinebalans in je lichaam niet naar de verkeerde kant doet overhellen.
Dit onderzoek gaat in de richting van wat ik al langer denk : probiotica zijn absoluut een goede zaak voor het immuunsysteem van relatief 'gezonde' mensen, maar mensen met immuunproblemen (ME, HIV/AIDS, auto-immuunaandoeningen allerhande, ernstige allergieën) leggen toch best de nodige voorzichtigheid aan de dag.
Goede, objectieve consumenteninformatie over probiotica vind je op Food-Info.net, een initiatief van Wageningen University. Nog wat extra informatie over het onderzoek en de rol van cytokines in de immunitaire Th1/Th2-balans vind je hier.

* cytokines : chemische boodschapperstofjes die vooral immuunresponsen bepalen

Weeral raak! Omega-3's en RA (reumatoïde arthritis)

2008-03-29T13:47:00.008+01:00

't Is één van mijn stokpaardjes : correctie van het vetzuurmetabolisme bij chronische aandoeningen waarbij ontstekingsprocessen en pijn een rol spelen. (Dat geldt ook voor ME en fibromyalgie). Ik volg met arendsogen nieuw onderzoek over dit onderwerp dat beschikbaar komt. 5 dagen geleden publiceerde Rheumatology opnieuw een interessante studie (volledige tekst downloaden als pdf - 114k) waarin werd onderzocht of RA-patiënten hun inname van NSAID's (ibuprofen, diclofenac, e.a.) konden verminderen door extra inname van levertraancapsules. Dit is belangrijk onderzoek, want men weet dat langdurig gebruik van NSAID's (een meerderheid van de reumapatiënten slikt er behoorlijk wat van) flink wat schade kan aanrichten in het maag/darm- en hart/bloedvatenstelsel. Levertraan is, naast z'n behoorlijke gehaltes aan vitamine A en D, fosfor, jodium, ..., vooral een heel rijke bron van omega-3-vetzuren (EPA, DHA).
Resultaten : ja hoor, na 9 maand op een dagelijkse dosis van 10 g levertraan (ongeveer 2.2 g EPA/DHA) hadden bijna 40 % van de RA-patiënten hun NSAID-gebruik met meer dan 30% kunnen terugschroeven zonder dat hun ziekte verergerde. Bemoedigend.

B. Galarraga, M. Ho, H. M. Youssef, A. Hill, H. McMahon, C. Hall, S. Ogston, G. Nuki, and J. J. F. Belch - Cod liver oil (n-3 fatty acids) as an non-steroidal anti-inflammatory drug sparing agent in rheumatoid arthritis - Rheumatology, March 24, 2008; (2008) ken024v1.

Noot : In tegenstelling tot de viessmakende levertraan die vorige generaties kinderen met hele lepels moesten naar binnen wurgen, kan je nu bij je apotheek of reformwinkel of webwinkel terecht voor omega-3-supplementen op basis van visolie of levertraan in softgels (gelatinecapsules). Heel veel goeie merken verkrijgbaar. Makkelijk in te nemen. Wel aan de prijzige kant.
Als je 't op eigen houtje gaat slikken : hou je strikt aan de maximumdosering op de verpakking. Zeker je arts inlichten als je bloedverdunnende medicijnen inneemt!

Teveel verleden, teveel toekomst

2008-03-26T15:06:00.006+01:00

Tjonge, hoe lijden we toch met z'n allen aan een gebrek aan levenskunst! Ons vermogen om in het moment zelf te leven, lijkt serieus te zijn aangetast. Al ben ik dan niet zo'n grote fan van Eckhart Tolle (mij net iets te wollig), in het onderstaande rijmseltje van zijn hand schuilt dan toch veel wijsheid :

Onbehagen, vrees, spanning, stress, zorgen,
allemaal vormen van angst;
worden veroorzaakt door een overmaat
aan toekomst en een tekort aan aanwezigheid

Schuldgevoelens, spijt, wrok, grieven, treurigheid,
bitterheid en elke vorm van niet kunnen vergeven;
worden veroorzaakt door een overmaat aan verleden
en een tekort aan aanwezigheid.

Doei!

Stressverlaging met Ashwagandha

2008-03-24T23:04:00.010+01:00

Ik sta eigenlijk versteld hoe weinig Ashwagandha bij het grote publiek bekend is. Het is een middel dat ik dikwijls aanraad bij stressproblemen van allerlei aard. Het is makkelijk verkrijgbaar (apotheek, therapeut, reformwinkel, webwinkel), niet duur, veilig en efficiënt. Zorg er wel voor dat je een goed merk (geregistreerd voedingssupplement) koopt. (voor België : mét een NUT-nummer). Niet innemen tijdens de zwangerschap, niet combineren met alcohol of andere middelen met een sederende werking op het centrale zenuwstelsel. Liefst met je arts overleggen als je andere medicatie inneemt.

Hieronder een uittreksel uit een artikel van mij over rasayana's* (Ayurveda Actueel, Den Haag, 2007)

"...Ashwagandha (Withania somnifera) of 'Indische ginseng' zoals hij ook wel wordt genoemd, is een plant met adaptogene werking, d.w.z. hij ondersteunt lichaam en geest om zich beter aan te passen aan stressfactoren van allerlei aard, zoals ziektekiemen, emotionele spanningen, chemische stress, enz.... Door de balancerende werking op alle belangrijke lichaamsfuncties, maakt ashwagandha je immuunsysteem sterker en je uithoudingsvermogen groter. Ook bij angst en nerveuze uitputting is Ashwagandha een goede keus. Het is een vata-verlager bij uitstek, en ouderen hebben er dus extra baat bij. (...) Het heeft ook een bloeddrukregulerende werking. Ashwagandha vergroot tevens het cognitieve vermogen : informatieverwerking, geheugen en concentratievermogen varen er wel bij. De anti-agingwerking van ashwagandha werd o.a. aangetoond door zijn vermogen tot het verhogen van lichaamseigen antioxidatieve verbindingen zoals glutathionperoxidase, catalase en superoxidedismutase. Extracten van ashwagandha bevatten een hoog gehalte aan bepaalde alkaloiden, nl. withanoliden, waarvan men weet dat ze werken als precursoren voor de aanmaak van hormonen. Ashwagandha heeft een mild kalmerende werking op het centrale zenuwstelsel, dus vermijd je best gelijktijdig gebruik van alcohol, kalmeermiddelen en angstremmers. Ashwagandha is een belangrijk bestanddeel in Cerebex, een complexpreparaat met zenuwsterkende werking.
Ashwagandha churna (poeder), 2 maal daags een koffielepel na de maaltijd, kan worden ingenomen met rietsuiker of boter. De beste anupana (het 'afleversysteem') is warme melk, maar water kan ook. Capsules met een mix van gewoon poeder en extractpoeder (ashwagandha vishisht, met een iets sterkere werking) zijn eveneens te verkrijgen..."

*rasayana : ayurvedische anti-agingtherapie

Deepak Chopra over bewustzijn in evolutie

2008-03-24T19:42:00.005+01:00

Dit wil ik jullie toch niet onthouden : een heel inspirerende speech van Deepak Chopra in december 2007, voor een vergadering van de Verenigde Naties, over de 'nieuwe' mensheid en evolutie van bewustzijn. Geregeld wordt hem mediageilheid en commerciëel opportunisme verweten, maar intussen weet hij toch maar iets te bewegen in deze wereld. Deze lezing is natuurlijk in het Engels, en, neem er wel de tijd voor, want de video duurt zo'n uurtje. De juiste link naar de UN Webcast vind je hier.

Dit staat vast ivm ME/CVS (Komaroff vertaald)

2008-03-24T18:22:00.010+01:00

Hieronder zoals beloofd de Nederlandse vertaling van de tekst van prof. Anthony Komaroff uit 2007. Als je het aan iemand wil doorsturen per e-mail (aan je arts bvb) gewoon onderaan dit bericht op het envelopje met pijltje klikken en 't is zo gepiept.

10 ontdekkingen over de biologie van CVS

1. CVS is geen vorm van depressie, en bij veel CVS-patiënten is geen psychiatrische stoornis vast te stellen. Zoals bij veel andere chronische aandoeningen, worden ook sommige CVS-patiënten depressief door de impact van de ziekte op hun leven, maar de meeste studies tonen duidelijk aan dat de meesten niet aan een depressie leden voor het begin van hun ziekte.
2. Bij CVS is er een toestand van chronische, laaggradige immuunactivatie. Er is bewijs voor T-celactivatie, activatie van genen die verband houden met immuunactivatie, en verhoogde niveau's van immuunstoffen die cytokines worden genoemd.
3. Er is overtuigend bewijs voor een slecht functioneren van de natural killercellen (NK), een type witte bloedcellen die belangrijk zijn om virale infecties te verslaan. Studies verschillen van mening of er al dan niet verhoogde aantallen NK-cellen zijn bij CVS.
4. Met MRI-scans werden afwijkingen aangetoond in de witte hersenmaterie bij CVS-patiënten. Meestal gaat het om heel kleine gebiedjes net onder de hersenschors, het buitenste deel van de hersenhelften. Verschillen in volume van de grijze hersenmaterie werden ook waargenomen.
5. Afwijkingen van het hersenmetabolisme werden ook ontdekt, met SPECT- en PET-scans. Ander onderzoek toont aan dat er iets mis met het energiemetabolisme en het oxidatieve electronentransport (de respiratieketen) in de mitochondriën.
6. CVS-patiënten ervaren problemen met meerdere neuro-endocrinologische systemen, in het bijzonder down-regulering van de HPA-as (hypofyse-hypothalamus-bijnieren), maar ook met de hypothalamus-prolactineas en met de hypothalamus-groeihormoonas.
7. Cognitieve problemen komen veel voor bij CVS. De meest gedocumenteerde problemen zijn moeilijkheden met informatieverwerking, geheugen- en concentratiestoornissen.
8. Vele onafhankelijke onderzoekers vonden afwijkingen van het autonome zenuwstelsel, waaronder bloeddrukdaling en een abnormale respons van het hartritme als de patiënt gaat rechtopstaan, en ongewone bloedophoping in de aders van de benen.
9. CVS-patiënten vertonen ongewone genetische expressie van die genen die een rol spelen in het energiemetabolisme. Energie wordt aangemaakt door stoffen die worden gecontroleerd door enzymes in elke cel. Deze enzymes worden gecontroleerd door specifieke genen. Ander onderzoek naar het CVS-genoom onthulde de betrokkenheid van genen die de activiteit van de HPA-as, het sympathisch zenuwstelsel en de immuunfunctie controleren.
10. Meer frequente latent-actieve infectie met herpesvirussen en enterovirussen werd ook bewezen. Bij de herpesvirussen zijn dit ondermeer het Epstein-Barr virus (EBV), human herpesvirus-6 (HHV-6) en cytomegalovirus (CMV). Andere infectiedragers, zoals de bacterie die de ziekte van Lyme veroorzaakt, Ross Rivervirus, en Q-fever kunnen ook CVS triggeren.

De "biologie" van ME/CVS - Komaroff

2008-03-24T15:06:00.010+01:00

Als ME-patiënt zijn er waarschijnlijk nog velen van jullie die moeten opboksen tegen vooroordelen en ongeloof bij familie, vrienden, werkgevers én artsen. Een mooi overzichtje dat je kan downloaden om onder die ongelovige thomassen hun neus te schuiven is nog altijd het overzichtje van prof. Komaroff over 'the biology of CFS'.

Via deze link kan je het overzichtje als pdf downloaden. Weliswaar in het Engels.
Voor wie het moeilijker heeft met Engels : ik stop wel een vertaling in één van mijn volgende berichten!